Waarom ons onderwijs ongelijkheid niet doorbreekt, maar organiseert
Bron: De Wereld Morgen ↗Waarom ons onderwijs ongelijkheid niet doorbreekt, maar organiseert
dinsdag 1 september 2026 - 10:06
Marc Vandepitte
Ons onderwijs stoomt jongeren niet klaar voor de toekomst, maar sorteert ze voor op de arbeidsmarkt. Door vroege opsplitsing en het watervalsysteem creëren de schoolbanken een schadelijk kastensysteem dat sociale ongelijkheid diep verankert.
Kastensysteem
Binnen ons maatschappelijk stelsel is het onderwijs en de manier waarop het wordt georganiseerd cruciaal en dat heeft alles te maken met de arbeidsmarkt.
Het doel en de essentie van het economisch systeem waarin we leven is namelijk de accumulatie van zoveel mogelijk kapitaal. Naast uitbuiting van de natuur wordt dat kapitaal, of die rijkdom, geproduceerd door arbeid. Om die accumulatie maximaal te laten verlopen is een gunstige arbeidsmarkt essentieel.
Anders gezegd, om de winsten te maximaliseren is er een arbeidsmarkt nodig die afgestemd is op de behoeften van het kapitaal. En die behoeften zijn opgesplitst. Voor high tech-sectoren en voor het management is hooggekwalificeerd personeel nodig. Dat zijn mensen die theoretisch gevormd zijn, die autonoom kunnen denken, leiding kunnen geven en heel veel skills hebben.
Omgekeerd hebben sectoren als constructie, transport, retail enzovoort hebben juist laag gekwalificeerd personeel nodig: praktisch geschoold (een stiel), weinig algemene kennis en vlot inzetbaar. Belangrijk, zij mogen niet te hoog geschoold zijn, want dat zouden ze minder volgzaam zijn en ook hogere looneisen kunnen stellen.
Het doel en de essentie van het economisch systeem waarin we leven is namelijk de accumulatie van zoveel mogelijk kapitaal. Naast uitbuiting van de natuur wordt dat kapitaal, of die rijkdom, geproduceerd door arbeid. Om die accumulatie maximaal te laten verlopen is een gunstige arbeidsmarkt essentieel.
Anders gezegd, om de winsten te maximaliseren is er een arbeidsmarkt nodig die afgestemd is op de behoeften van het kapitaal. En die behoeften zijn opgesplitst. Voor high tech-sectoren en voor het management is hooggekwalificeerd personeel nodig. Dat zijn mensen die theoretisch gevormd zijn, die autonoom kunnen denken, leiding kunnen geven en heel veel skills hebben.