Tekst vergroten Tekst verkleinen

Advertentie

De Brand


De Brand

Denkend aan de kaarsen op de kerstboom en het nakende vuurwerk ter ere van 2012, herinnerde ik me dat “De Brand” wachtte op lezing en recensie. Brand + Tweede Wereldoorlog = Dresden, was de voorbarige conclusie die ik maakte. Helaas. Meer dan driewerf helaas. Het boek “De Brand, de geallieerde bombardementen op Duitsland, 1940-1945” van Jörg Friedrich opent ogen. Het is een waanzinnig, manisch relaas van een vuurstorm die jarenlang door gans Duitsland raasde. Het is het ultieme bewijs dat de geschiedenis wordt geschreven door de overwinnaars. De Tweede Wereldoorlog was duidelijk meer dan Jodenhaat en de Holocaust. Misdaden aan de Duitse kant, hebben ook tegenhangers bij het geallieerde front.


Jörg Friedrich onderzoekt al geruime tijd de oorlogsmisdaden gedurende het Derde Rijk. Hij publiceerde al in verschillende standaardwerken en ontving enkele internationale onderscheidingen. De Universiteit van Amsterdam gaf hem een eredoctoraat.


De stijl van Friedrich is initieel erg zwaar. Volle pagina’s, lange zinnen, weinig tussentitels of hoofdstukken. Heden en verleden wisselen elkaar af; details zijn nu eens intiem, dan weer historisch of grotesk. Maar, het begrip komt. Dit is geen boek, dit is een aanklacht. Friedrich schrijft zijn woede weg, gekanaliseerd aan de hand van enkele woorden: wapen, land, wij, ik, bescherming, steen. Friedrich tekent als een architect de verwoesting: punctueel, met enkele lijnen, een simpele schets, een stukje geschiedenis en heden dat wordt weggevaagd door een verzengende vuurstorm.


Dit werk is een ongemeen scherpe aanklacht aan het adres van de Amerikanen en de Britten. Friedrich citeert Churchill om aan te tonen hoe “moral bombing” een hallucinante waarheid moet verbergen. Duitsland moest branden. De steden met meer dan 100.000 inwoners werden systematisch, herhaaldelijk en doelbewust getroffen door bombardementen. Springtuigen met tijdsontsteking, omwegen,… zelfs toen de Britten niets meer te vrezen hadden van de Duitse jagers werd alles in het werk gesteld om zoveel mogelijk slachtoffers te maken. “Bomber” Harris kreeg nadien de zwarte piet, hij werd de “butcher”, de bedenker van de vuurstormen.


Het zet aan tot nadenken. Hoe “collateral” is “damage” wanneer een stad wordt verteerd door vlammen terwijl de initieel bepaalde strategische doelen ongeschonden uit het bombardement komen? Waarom werd meer dan de helft van de bombardementen uitgevoerd toen de geallieerden al duidelijk aan de winnende hand waren? Duitsland moest kapot, de burgers moesten boeten.
De enige reden dat er niet veel meer slachtoffers zijn gevallen, is de uitstekende Duitse interne hulpverlening. Veel aandacht ging naar de bescherming van en hulp voor de slachtoffers. Verder zorgde het Derde Rijk voor zoveel mogelijk veilige plaatsen voor de burgerbevolking. Helaas kon in de grote steden de architectuur zelden beschermd worden… miljoenen tonnen puin waren eens statige herenhuizen, nu slechts grafkelders voor de slachtoffers van deze verzwegen oorlogsmisdaad.


Dit boek laat de andere kant van de oorlog zien. Elke pagina opnieuw viel ik van de ene verbazing in de andere. Het leven voor de gewone Duitser, en niet elke Duitser was een “gewillige beul”, was gedurende 5 jaar een stresserende hel. “De brand” is een vergeten geschiedenis die zeer trefzeker en pijnlijk nauwkeurig wordt opgerakeld, een aanrader.

Door Koen Vingerhoets (toegevoegd op 29/12/2011)

Stuur dit artikel naar een vriend - Stuur dit artikel naar een vriend(in)

ZoekenMeer info

Het Weer

Recensies

Nieuws

Cartoons