Tekst vergroten Tekst verkleinen

Advertentie

De Arabieren


De Arabieren Met het boek “De Arabieren, een geschiedenis” schetst Eugene Rogan een beeld van de moderne Arabische geschiedenis. Vanaf de 16e eeuw tot in de Moderne Tijd laat hij een vreemd allegaartje aan bronnen het ingewikkelde weefsel van de “moderne” Arabische geschiedenis ontrafelen. Uiteraard (of spijtig genoeg) gaat er onevenredig veel aandacht naar het Israëlisch-Palestijnse conflict, en de dieper liggende redenen achter het handelen van bepaalde partijen in deze onverkwikkelijke zaak.

Laten we beginnen bij het begin. Uiteraard begint de geschiedenis van de islam ver voor de 16e eeuw, maar die eeuw betekende wel een belangrijk keerpunt. De Ottomanen overheersten vanaf de 16e eeuw de Arabische wereld, gevolgd door, in een later stadium, de Europese koloniale mogendheden en wat later de supermachten uit de Koude Oorlog. De Arabieren moesten telkens luisteren naar vreemde overheersers en zich aanpassen aan de nieuwe pikorde.

De Arabische landen gedroegen zich net als andere gedomineerde landen: regels volgen zo nodig, aanpassen waar het kon en rebelleren zo het mogelijk was. Ten tijde van de Ottomaanse overheersing zat er vaak een stevige haar in de boter tussen Caďro en Istanbul. In de moderne tijd speelden ze de Fransen en Britten tegen elkaar uit, kozen sommige partij voor Irak ten tijde van de crisis in Koeweit,…

Maar, op het einde van de dag was het een vreemde mogendheid die de regels bepaalde. In zekere zin probeert de Arabische wereld zich nog altijd te ontvoogden, de Arabische Lente is daar een duidelijke uiting van.

De auteur put voor zijn verhaal uit een breed arsenaal aan bronnen. Hij onderneemt een meer dan verdienstelijke poging om bij het neerpennen van de Arabische geschiedenis een Eurocentrisch standpunt te vermijden. Hij steunt vooral op Arabische bronnen en kan putten uit eerder genegeerd materiaal. Inhoudelijk komt dit het boek zeer ten goede: de Arabische ziel en mentaliteit wordt uitstekend weergegeven.

Rogan gaat gedetailleerd in op de maatschappelijke (en vooral militaire/strategische) evoluties in de Arabische wereld vanaf de Ottomaanse overheersing. De vele namen en titels doen exotisch aan en verminderen de leesbaarheid, maar ze wijzen wel op de graad van detail die Rogan nastreeft. Ook de structuur van het boek is uitgekiend: de hoofdstukken rijgt hij chronologisch aaneen, met telkens de nodige verbanden en verhalen over de verschillende regio’s in de scope van dit werk. Elk hoofdstuk wordt afgesloten met een korte samenvatting, een uitstekend idee om de grote krachtlijnen even te benadrukken vooraleer een nieuw deel aan te vatten.

Verder schuwt Rogan de controverse niet, hij verhaalt over de burgeroorlogen, de moordpartijen, de tribale slachtpartijen, … Hij duidt bijvoorbeeld zeer precies aan wanneer de eerste keer zelfmoordaanslagen worden gepleegd, hoe de politieke agenda’s van de buren van de Palestina een oplossing hinderen,… Maar zijn relaas is niet louter militair: de Europese economische macht en innovatieve “drive” maken integraal onderdeel uit van zijn verhaal.

In mijn ogen is dit een zeer evenwichtig boek over de Arabische moderne tijd. Rogan respecteerde de authenticiteit van zijn bronnenmateriaal, en probeert te duiden eerder dan te sturen. Zijn eerlijk en vlot geschreven relaas bracht me alvast ertoe om enkele vooroordelen te herzien. Het boek biedt volgens mij een zeer gedegen historisch inzicht in de achtergrond van de Arabieren. Een aanrader.

Door Koen Vingerhoets (toegevoegd op 02/11/2011)

Stuur dit artikel naar een vriend - Stuur dit artikel naar een vriend(in)

ZoekenMeer info

Het Weer

Recensies

Nieuws

Cartoons