Tekst vergroten Tekst verkleinen

Advertentie

Barbarij en beschaving


Barbarij en beschaving

“Barbarij en beschaving” verenigt als boek ironisch genoeg beide termen in zich : als uitvloeisel van Guthenbergs boekdrukkunst symboliseert het “beschaving”, als turf van meer dan één kilo betekende het een barbaarse aanslag op mijn polsgewricht. De ondertitel “Een geschiedenis van Europa in onze tijd” trekt alvast duidelijke krijtlijnen: een euro-centrische benadering van de 20e eeuw. Deze 20e eeuw, ons tijdsvak, start in 1914 bij de Eerste Wereldoorlog, en eindigt al in 1991 met de val van de Berlijnse Muur en het failliet van het communisme. De auteur, Bernard Wasserstein, gaat echter op zijn elan door tot (bijna) het heden.


Maar die 20e eeuw was dus een eeuw van barbarij en beschaving: woonden we in het begin nog als keuterboeren in onooglijke negorijen, dan reden we aan het einde rond als keizers op onze snelwegen, immer voortrazend zoals het een homo mobilis betaamt. Ondertussen waren miljoenen mensen vermoord in oorlogen, kenden we kernwapens en –energie, de TV, gsm, computers, moderne kunst,…
Bernard Wasserstein, hoogleraar geschiedenis aan de Universiteit van Chicago, heeft al meerdere boeken op zijn actief staan. Met dit boek schetst hij een beeld van onze recente geschiedenis op politiek, militair, economisch, maatschappelijk en, in mindere mate, cultureel vlak.


Op zo’n 750 pagina’s bespreekt de auteur zowat alles dat er in Europa gebeurde. De rode lijn is de politieke evolutie, behalve in de oorlogsperiodes. Dat de politieke situatie een aanloop vormde naar de twee wereldoorlogen en de Koude Oorlog, is daar uiteraard niet vreemd aan. Wasserstein stopt echter niet in 1991, hij geeft nog een fikse nabeschouwing tot 2007 en een uitgebreid slot. Helaas kan hij niet met een positieve noot eindigen: hoe verder we staan in de beschaving, hoe meer barbaarse uitwassen we moeten toedekken.


Ondanks de eerder negatieve constatatie dat de vooruitgang vooral de barbarij heeft gestimuleerd, brengt de auteur een menselijke toets aan bij het begin van elk hoofdstuk, en dit in de vorm van een kort, toepasselijk gedichtje. Een uitstekende vondst!


Vanzelfsprekend kan Wasserstein niet op elk detail in gaan. Wat hij wel opmerkelijk goed doet, is het schetsen van de grote lijnen, de verbanden, en links en rechts een belangrijk detail uit de waas van de vergetelheid lichten. Zijn schrijfstijl zet aan tot lezen, al is de moderne geschiedenis gezien de nabijheid in de tijd sowieso een dankbaar onderwerp.


Deze turf vormt wat mij betreft een essentieel onderdeel van elke koffer voor een langere vakantie (al zal een e-reader een pak minder wegen!). Het boek start als een lange les geschiedenis en evolueert, ondanks de opgelegde beperkingen “20e eeuw” en ”Europa”, tot een verklaring van de huidige maatschappij en conflicten. Een werk als dit kan niet bestaan zonder uitgebreid voetnotenapparaat en trefwoordenregister. Beide zijn afdoende aanwezig! Een stevige aanrader voor wie zich gaarne laaft aan een bron van algemene kennis!


Door Koen Vingerhoets (toegevoegd op 21/06/2011)

Stuur dit artikel naar een vriend - Stuur dit artikel naar een vriend(in)

ZoekenMeer info

Het Weer

Recensies

Nieuws

Cartoons