Mooie heksen en lelijke feeën / Recensies / Politics.be

Advertentie

Mooie heksen en lelijke feeën

Mooie heksen en lelijke feeën In het nieuwe boek van Gerard Gielen krijgen klassieke sprookjes nieuwe wendingen en verrassende eindes. Reden van dit herschrijven, is dat de auteur ze hun oorspronkelijke, pedagogisch voorlichtende en maatschappijkritische functie wil doen terugkrijgen. Centraal in het boek staan de overdreven aandacht voor het schoonheidsideaal en de boodschap dat wie fysiek onaantrekkelijk is, ook een fijn en intelligente persoon kan zijn. Een veertigtal sprookjes in hun herwerkte vorm illustreren dit voornemen. De auteur vindt het dan ook belangrijk om van jong af aan in te gaan tegen geijkte “normen en waarden”, bijvoorbeeld mooie mensen zijn altijd goed; meisjes moeten vooral stil en gehoorzaam zijn; het zijn enkele de dappere helden die avontuurlijke belevenissen meemaken. Deze ideeën worden ons volgens hem letterlijk met de paplepel binnengegoten, want wie kent niet zijn sprookjesklassiekers?
Echter, de sprookjes van vroeger zijn achterhaald en missen momenteel hun doel. Sprookjes werden vroeger immers verteld aan kleine en grote kinderen om hen zodoende normen en waarden mee te geven, en te waarschuwen voor gevaren in de wereld en hen voorbeelden te geven van hoe gehoorzaam, en moedig te leven. De dag van vandaag kunnen kinderen zich niet meer herkennen in deze sprookjes. De rolpatronen zijn niet meer wat ze geweest zijn: de typische vader-moeder relatie kan nu ook een lat-relatie zijn, gescheiden ouders, of een lesbisch-ouderkoppel. Kindjes van nu worden niet meegelokt door een boze heks (cfr. Hans en Grietje), maar moeten oppassen voor pedofielen. Ali Baba en de 40 belastingscontroleurs tronen ons mee naar onderwerpen als armoede, bedrog, hebzucht, onderdrukking van de bevolking, jaloezie, solidariteit…

Tot slot vindt de lezer achtergrondinformatie over het werken met sprookjes in opvoeding, onderwijs en hulpverlening. Er wordt achteraan in het boek een eigen methodiek, STORIES, voorgesteld om sociale vaardigheden en attitudes bij kinderen met behulp van sprookjes te ontwikkelen. De auteur licht dit uitvoerig toe, zelfs dusdanig dat het na minstens twee maal lezen begrijpelijker en minder technisch wordt.

Niet alle sprookjes zijn even origineel geschreven, maar bijna allemaal zijn ze wel zeer knap bedacht. Het is super leuk om te lezen, en doet bij de volwassen lezer zeker de mondhoeken in menig glimlach opkrullen. (Vermits zij natuurlijk in staat zijn om de vergelijking te maken met de klassieke versies!) Je moet wel houden van dit soort literatuur omdat eigenlijk alles op zijn kop wordt gezet. Ik denk dat de sprookjes inderdaad wel bruikbaar zijn om sociale vaardigheden en huidige actuele gevaren en thema's bij kinderen en jongeren aan te brengen. Het boek lijkt me minder geschikt voorleesmateriaal voor kleuters, omdat het over het merendeel bekeken te realistisch geschreven is. Ikzelf meen dat een mix van sprookjes de ene keer in de “oude” versie, en een andere keer in de “nieuwe” versie meer tot de kinderverbeelding zal spreken. Naar mijn mening mogen kinderen toch nog een beetje dromen. Zeker als ze nog klein zijn… Kortom, een zeer fijn boek om lezen en om voorlezen!! Absoluut superaangenaam leesvoer, ook voor (jong-)volwassenen!

Gerard Gielen, pedagoog-seksuoloog, doceert aan de Katholieke Hogeschool Limburg, Departement Sociaal-Agogisch Werk in Hasselt en aan de Lerarenopleiding van het Hoger Instituut der Kempen in Geel.