Tekst vergroten Tekst verkleinen

Advertentie

Lokale politiek als katalysator van vertrouwen. Binnengemeentelijke decentralisatie in Antwerpen.


Lokale politiek als katalysator van vertrouwen. Binnengemeentelijke decentralisatie in Antwerpen. De centrale vraag van dit boek had erg eenvoudig kunnen zijn: heeft de decentralisatie de opmars van het Vlaams Blok gestopt? Het werd uiteindelijk iets complexer.In 1983 werd Antwerpen een fusiestad met meer dan 450 000 inwoners. Deze fusie bleek een enorme fout: de stad was te groot geworden, het maakte politiek in Antwerpen onmogelijk. Sinds 1 januari 2001 wordt Antwerpen bestuurd door 9 districtsraden en –colleges.

“Lokale politiek als katalysator van het vertrouwen. Binnengemeentelijke decentralisatie in Antwerpen.” is de herwerkte versie van de doctoraatsverhandeling van Danny Van Assche. De auteur is doctor in de Politieke en Sociale Wetenschappen (Universiteit Antwerpen) en CD&V-districtsraadslid in Wilrijk. Het boek werd gepubliceerd in 2005, maar met de gemeenteraadsverkiezingen van 8 oktober in het vooruitzicht wordt het thema opnieuw actueel.

Het boek is verdeeld in 8 hoofdstukken met één centrale hypothese: “Lokale politiek is een bijzondere politiek, het gaat verder dan schaalverkleining”.

In de eerste plaats wil het onderzoek nagaan wat men onder lokale politiek verstaat. Het theoretische kader wordt behandeld in de eerste twee delen. Van Assche concludeert dat 4 kenmerken onmisbaar zijn voor de lokale politiek. In de eerste plaats gaat het om een schaalverkleining. Een tweede vereiste is de autonomie of de mate waarin de lokale overheid iets te zeggen heeft. Identiteit of gemeenschapsgevoel en democratie zijn eveneens noodzakelijk voor lokale politiek. De auteur schetst hierop volgend de historiek van de decentralisatie in Antwerpen en bespreekt de wettelijke regeling ervan.
Bij de tweede onderzoeksvraag wordt de theorie toegepast op Antwerpen: hebben de districten gezorgd voor de terugkeer van de lokale politiek? Dit onderzoek bestaat uit een survey in de districten Berchem, Deurne en Ekeren. Uit het resultaten blijkt dat de bewoners over het algemeen tevreden zijn over hun district. “Omdat Antwerpen zelf helemaal hopeloos is…” antwoordde één van de respondenten. De districten beantwoorden aan de vereisten van een lokale politiek. 8 districten op 9 hebben een lokale schaal. De districten beschikken over een beperkte autonomie, maar heel wat respondenten vinden de autonomie onvoldoende. Ze bekritiseren de machteloosheid en afhankelijkheid van het district. In de districten Berchem, Deurne en Ekeren is er een democratische werking aanwezig (er wordt verwezen naar de aanspreekbaarheid van districtspolitici), maar nog niet iedereen heeft de weg gevonden.
Het onderzoek van Van Assche gaat eveneens na of de districten gezorgd hebben voor meer vertrouwen in de politiek. De resultaten leren dat de respondenten veel meer vertrouwen hebben in de districtsraad dan in de gemeenteraad. Of dit groter vertrouwen ook aanstekelijk is en naar de stad zal overvloeien, blijft onbeantwoord.

Een apart hoofdstuk is gewijd aan het oordeel van het maatschappelijke middenveld en de politieke elite zelf. De auteur noemt deze eerste onderzoeksgroep ‘bevoorrechte getuigen’. Aan de hand van interviews wordt ook hier onderzocht of de decentralisatie haar doelstellingen bereikt. Het laatste hoofdstuk laat de politici en ambtenaren ‘aan de andere kant van de kloof’ aan het woord over hun ervaringen en verwachtingen.

Het doctoraat van Van Assche leert dat de Antwerpse fusie, na meer dan 20 jaar, nog steeds niet is verteerd. En de Antwerpenaren zijn nog niet tevreden, ze willen méér district, méér kleinschaligheid. Aan de vooravond van de verkiezingen is dit boek een heel voorzichtige evaluatie van het succes van de Antwerpse decentralisatie. De historiek en de beschrijving van het wettelijk systeem vormen zeker en vast een meerwaarde en bij de beschrijving van de onderzoeksresultaten zijn er geen overbodige methodologische uitwijdingen. Over de betrouwbaarheid van de resultaten valt echter te discussiëren. Op het moment van de survey, in 2004, waren de districten immers nauwelijks drie jaar in werking en slechts 491 inwoners waren bereid mee te werken aan het onderzoek.
De echte evaluatie komt op zondag 8 oktober wanneer geen 491 maar 323.000 kiezers hun mening in het stemhokje mogen laten gelden.

Door Joke Hofmans (toegevoegd op 09/05/2006)

  • Auteur: Danny Van Assche
  • ISBN: 90X8584X051X1
  • Pagina's: 439
  • Prijs: 48 EUR Bestel dit boek
  • Uitgever: Vanden Broele

Stuur dit artikel naar een vriend - Stuur dit artikel naar een vriend(in)

ZoekenMeer info

Het Weer

Recensies

Nieuws

Cartoons