Advertentie
Nele Lijnen: Zweden als voorbeeld van een geslaagde pensioenhervorming
(20/03/2010) Op vraag van senator Nele Lijnen vertrekt aanstaande zondag een delegatie van de senaatscommissie Sociale Zaken naar Zweden. De bedoeling is om er ter plaatse de recente pensioenhervorming(en) te gaan bestuderen. De innovatieve Zweden maakten immers een revolutionaire overgang naar een betaalbaar pensioenstelsel én weten oudere werknemers te stimuleren tot langer werken. “Het Belgisch pensioenstelsel heeft zijn limieten bereikt en een doordachte hervorming dringt zich op. Vandaar het idee om naar Zweden te trekken en te zien hoe het daar werkt”, aldus Nele Lijnen.
Nele Lijnen: “Ik heb er erg op aangedrongen dat de senaat een werkgroep Vergrijzing zou oprichten in de schoot van de commissie Sociale Zaken”. De senaat, die als belangrijkste taak de reflectie over thema’s van algemeen belang heeft, is de uitgelezen plek om er te reflecteren en debatteren over het pensioenthema. “Als voorzitter van deze werkgroep kreeg ik de opdracht om in juni een rapport af te leveren met daarin de aanbevelingen voor de oplossing van ons vergrijzingsprobleem”. Terwijl heel Europa zich buigt over een hervorming van de pensioenen, blijft ons land steeds de kat uit de boom kijken. Minister Daerden - met zijn Groenboek - en recent premier Leterme – die nu ook het Open Vld standpunt inzake het bijverdienen voor gepensioneerden bepleit- maakten daarmee een opening voor het pensioendebat “maar wat mij betreft mag het verder gaan dan dat. We moeten letterlijk en figuurlijk over onze grenzen heen durven kijken”, stelt Nele Lijnen. “Vandaar mijn voorstel om naar Zweden te trekken om er ons bestaande Belgisch systeem, dat ontegensprekelijk een aantal voordelen kent, te vergelijken aan de hand van best practices uit het veel efficiënter Zweeds pensioenstelsel”.
Als voorbereiding op het bezoek aan Zweden kreeg de commissie Sociale Zaken vorige week een uiteenzetting van Prof. Dr. Godelieve Laureys. Zij is professor Scandinavistiek en Noord-Europakunde verbonden aan de UGent. Zij kwam er het Zweeds pensioensysteem beknopt uiteenzetten en de belangrijkste punten uit de hervorming toelichten:
Het Zweeds model is gebaseerd op de verantwoordelijkheidszin van de burger. Het pensioensysteem bestaat uit drie pijlers. De eerste pijler, het wettelijk pensioen (staat) heeft een loongerelateerd deel en een premiegebaseerd deel. De eerste pijler beslaat 80% van de pensioenuitgaven. De tweede pijler bestaat uit het aanvullend pensioen (werkgever) en omvat 17 % van de pensioenuitgaven. De derde pijler is het vrijwillige privaat pensioensparen, goed voor zo’n 3 % van de pensioenuitgaven (individueel). Deze drie pijlers worden onafhankelijk van elkaar berekend en vormen samen het totale pensioen. Daarnaast staan er in het Zweeds pensioenstelsel een aantal sleutelbegrippen centraal die de nadruk leggen op flexibiliteit en vrijheid van het individu. Zo varieert de pensioenleeftijd er tussen 61 en 67 jaar, wat wil zeggen dat de keuze er is tussen langer werken of een lager pensioen. Daarnaast is er ook nog de mogelijkheid om deeltijdse pensionering te combineren met deeltijds werken (25, 50 of 75%). De overheidsdienst voor pensioenen heeft een éénloketfunctie voor alle pensioentypes. Ze administreert de “individuele pensioenportefeuilles” van alle burgers en informeert ook jaarlijks over de stand van zaken van het te verwachten pensioen.
“Uiteraard kan de hervorming van het Belgisch pensioenmodel geen ‘copy paste’ zijn van het Zweeds model”, voegt Nele Lijnen hieraan toe, “maar ik wil wel onderstrepen dat hun uitgangspunten en sleutelbegrippen essentieel kunnen zijn in een nieuw pensioenplan voor ons land. Hoe dan ook pleit ik voor een weldoordachte hervorming op korte- en lange termijn om uiteindelijk te komen tot een pensioenplan voor drie generaties, m.n. voor de generatie die nu al met pensioen is, voor de generatie die nu werkt en voor de huidige generatie jongeren die nog aan de slag moet gaan. “Hoe dat concreet ingevuld moet worden, zal wat mij betreft in Zweden onderwerp van discussie zijn”.
