Advertentie
BBL: "Genoeg asfalt: milieubeweging niet akkoord met meer autowegen in Oost-Vlaanderen"
(06/11/2005) De Bond Beter Leefmilieu, Natuurpunt Oost-Vlaanderen, RALDES en 't Uilekot schrijven:
Vandaag organiseert gouverneur André Denys van Oost-Vlaanderen een 'Staten-Generaal voor missing links in het Oost-Vlaamse wegennet'. Met deze Staten-Generaal wil de gouverneur consensus bereiken over een masterplan voor de vervollediging van het wegennet in Oost-Vlaanderen, met o.m. de N41 en de N42. Volgens Bond Beter Leefmilieu (BBL) en zijn regionale partners in Oost-Vlaanderen lossen nieuwe autowegen de mobiliteitsproblemen echter niet op, wel integendeel. Vlaanderen heeft vandaag al het meest fijnmazige wegennet van Europa. Nieuwe wegen zorgen vooral voor een verschuiving van de mobiliteitsproblemen. Daarnaast zuigen nieuwe wegen méér autoverkeer aan en neemt de luchtverontreiniging nog verder toe. Tot slot wordt het al zo sterk aangetaste landschap nog meer versnipperd door de bouw van nieuwe wegen.
Om het almaar toenemende autobezit en -gebruik op te kunnen vangen, denken veel politici dat nieuwe wegen moeten aangelegd worden. Nochtans heeft Vlaanderen vandaag, met 65.000 kilometer wegen, het dichtste wegennet van gans Europa. Het scoort met 4,8 km weg per vierkante km zelfs beduidend hoger dan 'Nederland distributieland' met 2,7 km per vierkante km. Maar blijkbaar is dit nog niet genoeg - er circuleren nog steeds heel wat plannen voor nieuwe ring-, ontsluitings- en verbindingswegen. Elke capaciteitsuitbreiding van het wegennet trekt nieuw verkeer aan. Deze nieuwe wegen zorgen in het beste geval voor een tijdelijke oplossing van de verkeersproblemen, maar op termijn worden de problemen gewoon verplaatst naar de nieuwe weg. Daarvan is Vlaanderen een schoolvoorbeeld. Het dichte en fijnmazige infrastructuurnetwerk heeft duidelijk niet voor gevolg dat onze steden vlot bereikbaar zijn met de wagen.
Fijn stof
Het steeds toenemende autoverkeer zorgt ook voor meer luchtverontreiniging en meer verkeersonveiligheid. Zo bevatten uitlaatgassen kankerverwekkende stoffen zoals benzeen en fijn stof. Volgens de wereldgezondheidsorganisatie is het fijn stof in uitlaatgassen zelfs een grotere doder dan verkeersongevallen! Volgens het milieurapport Vlaanderen (MIRA-T 2004) is fijn stof de belangrijkste oorzaak van het verlies aan gezonde levensjaren door milieuvervuiling: in 2003 gingen in Vlaanderen volgens dit rapport liefst 25.000 levensjaren verloren als gevolg van luchtvervuiling door fijn stof! Omdat autoverkeer de belangrijkste bron van fijn stof is, moeten in de eerste plaats de auto's zelf - en dan vooral het dieselverkeer - schoner worden, b.v. door een roetfilter op dieselauto's verplicht te maken, biodiesel te promoten . Dergelijke technische maatregelen alleen zullen niet volstaan, omdat de daardoor geboekte milieuwinst snel teniet zal gaan door de groei van het autoverkeer. Daarom zijn ook meer structurele, ruimtelijke maatregelen nodig die de groei van het autoverkeer inperken. Nieuwe autowegen trekken onvermijdelijk extra verkeer aan en zullen het fijnstofprobleem alleen maar groter maken. In Nederland en Duitsland is bij de publieke opinie ondertussen heel wat beroering ontstaan over luchtvervuiling door fijn stof. De Nederlandse Raad van State hield al enkele plannen voor extra rijstroken bij autowegen tegen omdat de grenswaarden voor fijn stof worden overschreden.
Alternatieven
Verder is het autoverkeer voor zowat 20% verantwoordelijk voor de dreigende klimaatswijziging. Eén derde van milieuklachten van de Vlaamse bevolking gaat over geluidshinder, waarvan het verkeer de voornaamste bron is. En dan hebben we het nog niet gehad over zure regen of de versnippering van open ruimte die het voortbestaan van verschillende planten- en diersoorten bedreigt.
De huidige verkeerstrends (een stijging van meer dan 2% verkeer per jaar) wakkeren al deze problemen nog verder aan. Dit probleem kan onmogelijk opgelost worden door nieuwe autowegen, maar vraagt een volgehouden politiek beleid dat het (vracht)autoverkeer beheerst en alternatieven voor autogebruik promoot.
N41, N42, N60 ...
Dat nieuwe wegen meer verkeer aantrekken, zal ongetwijfeld gelden voor de N41. Deze verbinding van Sint-Niklaas over Dendermonde naar Aalst zal zorgen voor een nieuwe noordzuidverbinding op Vlaams niveau, tussen de E17 en de E40. Bovendien bestaan er plannen om de N41 in noordelijke richting door te trekken naar de expresweg Antwerpen-Knokke (N49). Daardoor zal deze verbinding heel wat sluikverkeer en vrachtvervoer aantrekken dat de autosnelwegen wil vermijden. Van Stekene, Sint-Niklaas, Hamme, Dendermonde, Lebbeke tot in Aalst zal de onveiligheid op tientallen kruispunten toenemen. Nu al zijn de drie gelijkgrondse kruisingen op de N41 in Hamme zwarte punten op het wegennet. En in Stekene plant men zeven ronde punten waarlangs doorgaand zwaar verkeer de verkeersveiligheid van fietsers nog meer in het gedrang zal brengen.
Hetzelfde probleem geldt voor de N42, de verbinding tussen Wetteren en Geraardsbergen. Ook hierdoor dreigt een nieuwe noordzuidverbinding te ontstaan, richting Frankrijk (tussen de E40 en de E42). Ook deze missing link dreigt heel wat sluikverkeer aan te trekken en verkeersproblemen te verplaatsen. Uit de ongevallencijfers van de laatste drie jaar op de N42 te Herzele en Zottegem blijkt dat de tol van verkeersongevallen op de 2 x 2 rijstroken (op het reeds gerealiseerde nieuwe stuk) bijna even groot is als op het kronkelige stuk N42 te Herzele. De verkeersonveiligheid dreigt zich dus gewoon te verplaatsen naar het nieuwe tracé.
Ook de geplande omleiding van de N60 rond Ronse is in hetzelfde bedje ziek. Het gevaar is reëel dat de N60 een alternatieve noordzuidroute wordt voor het verkeer naar Frankrijk en de N60 aldus een ontdubbelingsweg wordt voor de E19. Daardoor zou het (zwaar) verkeer op deze expresweg sterk toenemen, terwijl de leefbaarheid evenredig zal afnemen.
Natuur en open ruimte
Daarnaast zorgen deze missing links voor de aantasting van natuurwaarden, een verdergaande versnippering van het landschap en een verdere afname van het waterbergend vermogen. Zo loopt het nieuwe tracé van de N41 door het waardevolle natuurgebied Denderbellebroek in Dendermonde. Bovendien doorsnijdt het tracé eveneens een natuurlijk overstromingsgebied dat in het recente verleden meermaals blank stond. Met een 2 x 1 weg zal ongeveer 115.000 m² verhard worden, waardoor het water in het gebied niet meer op een natuurlijke manier kan infiltreren in de bodem. Het tracé is gepland vlak naast wachtbekken 6 in Sint-Gillis en het kleinere wachtbekken in Denderbelle. De hele opvangcapaciteit in het gebied wordt drastisch verminderd, het overstromingsgevaar ten noorden van de N41 zal drastisch toenemen. Ook de N60 rond Ronse loopt door een overstromingsgebied en zal elders wateroverlast veroorzaken.
Onze eisen aan het beleid
Bond Beter Leefmilieu vraagt dat de overheid alle plannen voor nieuwe wegeninfrastructuur opbergt, tenzij deze echt noodzakelijk zijn voor de verkeersveiligheid of -leefbaarheid. Voor bovenstaande missing links is dat alvast niet het geval. We vragen dat er eindelijk werk wordt gemaakt van een sturend mobiliteitsbeleid dat het autoverkeer beheerst en waarin de kwaliteit van het leven, het milieu en de gezondheid vooropstaan. Essentieel is voor ons dat voorrang wordt verleend aan het openbaar vervoer. Zeker het uitbouwen van voorstedelijke openbare vervoersnetwerken en park and ride-systemen rond de steden zouden het autoverkeer kunnen terugdringen. Bedrijventerreinen mogen enkel nog aangelegd worden op plaatsen die bereikbaar zijn met het openbaar vervoer. Tegelijk moet werk worden gemaakt van maatregelen die het autoverkeer ontmoedigen. Dat kan bijvoorbeeld door autogebruik duurder te maken (kilometerheffing), door een CO2-taks in te voeren, fiscale voordelen op bedrijfswagens af te schaffen, carpoolen en autodelen te stimuleren . Met dit soort maatregelen wordt het mobiliteitsprobleem bij de wortel aangepakt. Nieuwe wegen daarentegen zorgen enkel voor een tijdelijke symptoombestrijding.
