Tekst vergroten Tekst verkleinen

Advertentie

Red onze welvaart. Hervorm de welvaartstaat.

Met het debacle van Ford Genk komen de ware politieke problemen van BelgiŽ weer aan de oppervlakte. De oude arbeidsintensieve industrie trekt weg vanuit het rijke westen naar de derde wereld. Veel industriŽle arbeidsplaatsen gaan zo verloren. Op zich hoeft dat geen probleem te zijn, indien er genoeg nieuwe arbeidsplaatsen in de dienstensector zouden bijkomen. Door de hoge loonkost gebeurt dat echter niet. Kennisintensieve jobs maar ook jobs in de zorgsector bijvoorbeeld zijn veel te duur.

De hoge kost van het loon vindt zijn oorsprong onder meer in de hoge bijdragen voor de pensioenen en de sociale zekerheid alsook in de rigide arbeidswetgeving. Elk nieuw initiatief of bestaand bedrijf heeft te kampen met grote belemmeringen, die de ondernemingszin doen afnemen, nieuwe aanwervingen te duur maken en waardoor het onvermijdelijke verlies van banen aan de derde wereld niet kan worden goedgemaakt. De hoge loonkost is kortom een bedreiging voor onze welvaart, voor ons welzijn en uiteindelijk ook voor onze beschaving.

Hoge loonkosten zijn dus het gevolg van de Belgische welvaartstaat. Die welvaartstaat hoeft niet ontmanteld worden om de loonkosten te kunnen verminderen. Het is evenmin zo dat er een keuze is tussen het onveranderlijke behoud van de welvaartstaat en langzame hervormingen. De welvaartstaat kan niet behouden blijven zonder hervormingen. Dat is de enige optie.

Hervormingen zijn onvoldoende als ze alleen bestaan uit lastenverlagingen, aangezien BelgiŽ met een hoge staatsschuld kampt en geen lastenverlagingen kan doorvoeren zonder tevens andere hervormingen te doen.

Het zou zelfs onverantwoord zijn om alleen lastenverlagingen door te voeren, en zo de schuld te laten oplopen. Laten we hopen dat de regering dit op tijd beseft.

De bijkomende hervormingen die nodig zijn, zijn responsabilisering en privatisering. Het repartitiestelsel in de pensioenen zal stuklopen als de mogelijkheid voor private pensioenen niet wordt uitgebouwd, zodat de overheid zich dan enkel nog moet concentreren op diegenen die het nodig hebben.

Ook in de sociale zekerheid zal een te hoge zorgkost voor ouderen ervoor zorgen dat dit onbetaalbaar wordt bij een ongewijzigd beleid. Ook hier moet de mogelijkheid voor een sociale zekerheid met verschillende snelheden worden uitgebouwd, wil men een sociale zekerheid zonder snelheid vermijden. Naast de wettelijk, verplichte basisverzekering voor iedereen zal dus de mogelijkheid van private verzekeringen moeten worden uitgebouwd.

Voorstellen van Rik Daems en Frank Vandenbroucke om meer te controleren in gezondheidszorg en werkloosheidsuitkeringen zullen de structurele gebreken van de sociale systemen, namelijk het gebrek aan marktwerking en de bijhorende misallocatie en dus verspilling van de middelen, niet fundamenteel oplossen. Weliswaar zal disciplinering van het gedrag van de burger tijdelijk voor financiŽn zorgen, maar die zullen onvoldoende zijn op lange termijn. Wanneer disciplinering bovendien niet gepaard gaat met grondige hervormingen van de welvaartstaat kan dit een dictatoriaal tintje krijgen. Wat bijvoorbeeld begint als een verplichting om steeds naar dezelfde dokter te gaan zal dan vervangen moeten worden door een verplichting om een bepaald ďgezondĒ gedrag te volgen, zoals een verbod om te roken. Om nog maar te zwijgen over meer maoÔstisch geÔnspireerde uitwassen.

Hoe komt het nu dat onze sociale systemen meer en meer geld vragen en daardoor de belastingen en dus de loonkost in de hoogte jagen? Wanneer men inziet dat een piramidespel niet kan werken, is men in staat te verklaren dat onze sociale systemen zullen teneinde lopen, aangezien zij op dezelfde manier zijn georganiseerd als piramidespelen. Net als organisators van piramidespelen belooft de Belgische Staat immers geld dat ze niet heeft.

Het repartitiesysteem in de pensioenen is daar de ultieme illustratie van. De Belgische Staat heeft het geld niet dat aan pensioengerechtigden beloofd is omdat zij er ooit belastingen voor hebben betaald. Net zoals bij piramidespelen moet de Staat het geld halen bij de huidige bijdragebetalers door nieuwe pensioensbeloften over de toekomst te doen. De beloften lopen echter op en er zijn steeds meer jonge bijdragebetalers nodig om de verbintenissen aan de ouderen te vervullen. De beloften worden dan niet meer vervuld. Zullen de jongeren dan nog willen bijdragen? Wat gebeurt er met elk piramidesysteem?

Ofwel wordt het repartitiesysteem hervormd in de richting van een kapitalisatiesysteem, waardoor de loonkosten op lange termijn kunnen dalen, zodat de nettolonen stijgen en er dus meer mogelijkheid tot sparen is. Een minimaal wettelijk pensioen zal dan een vangnet zijn voor enkelen in tegenstelling tot een verplichting voor iedereen. Beperkingen op privť-pensioensparen moeten worden opgeheven. De overgang naar een dergelijk kapitalisatiestelsel zal wel grote besparingen noodzakelijk maken in het overheidsapparaat.

Ofwel wordt het behouden, en moet de Belgische Staat een nieuwe basis zoeken om haar verbintenissen na te komen. Die basis zal worden gevonden in de vorm van hogere belastingen en meer disciplinering.

Om het repartitiesysteem, bron van verspilling en toekomstige ellende, te redden, stelt de linkerzijde vanuit een neocommunistische inspiratie de invoering van een vermogensbelasting voor. Zij kleedt het in als een ďandere financieringĒ van de sociale voorzieningen, die dan niet op arbeid maar wel op kapitaal en energie lasten zou leggen.

Deze redenering is verkeerd. Ten eerste zal het huidige belastingsniveau minstens behouden en waarschijnlijk verhoogd moeten worden als er geen hervormingen in de sociale voorzieningen komen, zoals net uiteengezet is. Ten tweede is een belasting op vermogen gewoonweg een uitgestelde belasting op arbeid, maar daarom niet minder ondernemingsafremmend. Ten derde zal een vermogensbelasting verspilzucht bij de bevolking stimuleren, wat al helemaal onverzoenbaar is met de bekommernis om de pensioenen te verzekeren. Waarom zou men immers het loon sparen als er minder belastingen betaald moeten worden bij onmiddellijk spenderen van het loon?

De vergrijzing is niet de oorzaak van de financieringsproblemen van de sociale systemen. Dat zijn de sociale systemen zelf. Zolang zij als piramidespelen werken zullen zij in financieringsnood zijn. Sinds de introductie van uitgebouwde sociale systemen zijn de belastingen alleen maar gestegen. Zeker in het geval van de pensioenen is dit niet gepaard gegaan met betere pensioenen. Integendeel.

Tot besluit het volgende. Indien liberaliserende hervormingen doorgevoerd worden kan een vergrijzende samenleving perfect bediend worden met goede pensioenen en een goede gezondheidszorg, net zoals een samenleving met een exploderende bevolking in het verleden perfect gevoed kon worden.

De enige manier om de welvaartstaat te redden is dus te komen tot een afgeslankte, efficiŽnte en performante welvaartstaat. Deze afslanking moet door de individuele burgers opgevangen kunnen worden door de mogelijkheid van private verzekeringsstelsels.

Geen hervorming van de welvaartstaat betekent nog hogere belastingen. De realiteit wijst uit dat dit een bedreiging voor onze welvaart is. Elke grote hervorming gebeurt echter pas na een diepe crisis. Hopelijk is dat nu niet nodig.

Pieter Cleppe (voorzitter Liberaal Vlaams Studentenverbond Leuven), namens LVSV-Leuven)

ZoekenMeer info

Het Weer

Recensies

Nieuws

Cartoons