Advertentie
Nu toch principiële straf voor mama en halfzus van escapist
ANTWERPEN / TURNHOUT / MERKSPLAS - Moeder hielp haar zoon ’toevallig’ ontsnappen uit gevangenis van Merksplas
Het hof van beroep in Antwerpen heeft donderdag het vonnis 'hervormd' waarbij de moeder en de halfzus van een ontsnapte gevangene waren vrijgesproken voor de hulp die ze daarbij boden. De raadsheren aan de Waalsekaai zijn unaniem van oordeel dat de familieband niet volstaat om vrijuit te gaan én dat Dave A. op 28 juli 2009 niet zou zijn ontsnapt uit de gevangenis van Merksplas als hij niet geweten had dat er een auto voor hem klaar stond. Ten bewijze daarvan: de andere twee ontsnapten, die niet werden opgewacht, werden binnen de kortste keren weer bij de lurven gevat. Het kost de beide vrouwen vandaag een principiële straf van zes maanden cel, op de voorhechtenis na met uitstel. Ook werd hun auto, de gps en een gsm verbeurd verklaard die dienstig waren geweest bij de ontsnapping.
Uit de gevangenis ontsnappen is in dit land op zich niet strafbaar. Alleen eventueel strafbare feiten die daarbij komen kijken zijn dat wél. De onderbroek die staatseigendom is meenemen bijvoorbeeld. Of de sleutels die van de cipier zijn afgenomen. Wél strafbaar is wie hulp biedt bij de ontsnapping. Doorgaans kunnen rechtstreekse familieleden echter op enige clementie rekenen (onweerstaanbare drang, in casu gedreven door moederliefde - artikel 72), maar absoluut is dat recht dus niet.
Uitschuivers
Op die zomerdag in 2009 stonden moeder Gaby Van L. en halfzus Kristel H. naast de gevangenismuur in Merksplas te wachten in hun autootje toen daar plots zoon/halfbroer Dave opdaagde. Ze namen hem mee. Tien dagen later werd Dave opnieuw opgepakt bij zijn halfzus in het Zeeuwsch-Vlaamse Clinge.
In eerste aanleg werden beiden vrouwen vrijgesproken voor hulp bij de ontsnapping, omdat die al gebeurd was voordat hij bij hen in de wagen stapte. Maar volgens de openbaar aanklager in beroep zou Dave nooit ontsnapt zijn als hij niet geweten had dat er een vluchtauto klaar stond. De verdediging, bij monde van Stijn Adriaensens (foto PagiA) is het daar grondig mee oneens, en kondigde aan haar cliënten te adviseren om naar Cassatie te stappen als tussenstation naar Straatsburg. Uiteraard ook om principiële redenen.
De zaak in beroep diende op 8 december in zijn geheel hernomen omdat één van de raadsheren mogelijk al had deelgenomen aan een eerdere procedure van één van de betrokkenen in een andere functie. Blijkbaar gebeuren dergelijke uitschuivers niet alleen in een overwerkte eerste aanleg.
TER HERINNERING: PagiA dd° 27/12/2010
Op 28 juli 2009 kropen zes gedetineerden met een ladder die een aannemer gebruikte voor werken over de muur van de gevangenis van Merksplas. Onder hen Dave Annemans. Vier gevangenen stapten in een vluchtauto. Dave werd op 8 augustus 2009 opgepakt bij zijn halfzus in de grensstreek.
Mee beraamd?
Uit het onderzoek bleek dat Gaby Van Loo met de auto reed, haar dochter zat naast haar. Ze verklaarden dat ze niet op de hoogte waren van de ontsnapping, maar ze konden ook geen deftige uitleg geven over hun aanwezigheid. De rechter in Turnhout sprak hen vrij. Hij volgde de redenering van de verdediging dat de gevangenen immers al ontvlucht waren voor ze in de auto stapten.
Het parket volgde die stelling niet en tekende beroep aan. Daar vroeg de openbaar aanklager een principiële veroordeling. "De heer A. zou nooit ontsnapt zijn als hij niet zeker was dat de vluchtauto er zou staan," heette het. Volgens hem waren moeder en halfzus dan ook betrokken bij het beramen van de ontsnapping.
Met z'n zessen in Yaris'je
Op 24 december 2010 sprak de strafrechter in Turnhout Gaby (toen 63) uit Hoboken en haar dochter Kristel (toen 42) uit het grensdorp Clinge (Nl) vrij voor de beweerde hulp bij de ontsnapping van hun zoon/halfbroer Dave (33) uit Merksem uit de gevangenis van Merksplas. Opmerkelijk is de visie van de rechter dat, vermits ontsnappen uit de gevangenis een ’aflopend’ misdrijf is, hulp van derden achteraf niet strafbaar kan gesteld worden, zelfs niet als de ontsnapten daardoor uit de handen van het gerecht kunnen blijven.
Op 28 juli klom Dave samen met vijf andere gedetineerden over de gevangenismuur via een ladder die een werkman had achtergelaten op de gevangeniskoer. Twee van de zes konden meteen worden geklist, maar Dave sprong met drie kompanen in het autootje van zijn moeder, die ’toevallig’ vroeger dan voorzien samen met haar dochter op de parkeerplaats zat te wachten om Dave te gaan bezoeken. Ze gaf plankgas (met z’n zessen in een Yaris’je!) en kon pas in Rijkevorsel worden klem gereden. Dave vluchtte te voet verder en kon pas tien dagen later bij zijn halfzus in het Zeeuwsch-Vlaamse grensdorp Clinge worden opgepakt.
Morele dwang
Gaby zei dat ze gedreven werd door moederliefde omdat haar zoon onterecht in de gevangenis zat en uit het leven wilde stappen. Kort voor de ontsnapping had Kristel een telefoontje van haar halfbroer gehad. "Ben je op komst naar Merksplas? Het gaat gebeuren", had hij haar gezegd. Toch begreep de halfzus daaruit niet dat hij zou ontsnappen, beweert ze. “Samen met mijn moeder bezocht ik Dave elke dinsdag. We waren eerst nog naar Pelckmans gereden, maar het tuincentrum was gesloten”, zei ze op de zitting van de rechtbank. “We waren zelf verbaasd toen Dave en zijn kompanen plots opdoken.”
De Toyota werd door de politie klem gereden in Rijkevorsel. Dave kon nog vluchten en werd pas op 8 augustus weer aangehouden. Hij had zich verstopt onder een bed in de woning van zijn halfzus. De advocaten van de beide dames vroegen de vrijspraak omdat ze handelden uit morele dwang.
Voorkennis irrelevant
Volgens de openbaar aanklager hadden de gevangenen zonder die ’onverwachte’ immers meteen weer geklist kunnen worden. Nu bleven ze een hele tijd voortvluchtig.
Strafrechter François Caers vond echter een andere reden om niet één jaar cel uit te spreken, zoals het openbaar ministerie had gevorderd. Hij oordeelde dat het duo geen schuld treft, of ze nu op voorhand op de hoogte waren van de ontsnapping of niet. "Voorkennis of niet, dat is irrelevant", zo redeneerde de rechter. "Het misdrijf van de ontvluchting heeft geen voortdurend, maar een aflopend karakter. Dit wil zeggen dat het misdrijf voltooid is op het ogenblik dat de gedetineerde de gevangenis heeft verlaten. Hulp ná die ontvluchting is dan ook niet strafbaar, omdat er door beide vrouwen geen strafbare feiten werden gepleegd. De vier gevangenen hadden de gevangenis al ontvlucht en hadden hun vrijheid al herwonnen op het moment dat zij gebruik maakten van het voertuig”, motiveerde de rechter zijn vonnis.
Wie bestelt de heli?
Nieuw was dus dat zelfs het verbergen van een voortvluchtige crimineel niet strafbaar zou zijn. Verwacht mocht worden dat het parket in Turnhout dit zal willen voorleggen aan het hof van beroep. Immers, ontsnappen uit de gevangenis is in principe niet strafbaar voor de gevangene op voorwaarde dat die bij zijn escapade geen andere strafbare feiten pleegt (zoals het stelen van bajesplunje of een sleutel, of het forceren van een slot). Maar derden die bij die ontsnapping hulp bieden, ook al zijn die daden an sich niet strafbaar (zoals een passagier meenemen in de auto of een dakloze onderdak bieden), kunnen wél vervolgd worden.
Maar wellicht zien we hier artikel 341 over het hoofd: "De twee vorige bepalingen zijn niet van toepassing (dus niet strafbaar, PagiA) op de bloedverwanten in de opgaande of de neerdalende lijn, de echtgenoten, zelfs na echtscheiding, de broeders of zusters, en de aanverwanten in dezelfde graden, van de verborgen misdadigers, van de daders van of de medeplichtigen aan de doodslag, de slagen of de verwondingen".
Dave werd getransfereerd naar de gevangenis van Brugge. Daar krijgt hij twee keer per week bezoek van zijn moeder.
Waar kan je nu weer een helikopter huren?
Jan Heuvelmans
Bron(nen):
PagiA-nieuwsgaring
Hof Van Beroep
PagiA-archief
Media Services (http://www.mediaservices.be/)
