Advertentie
De week van de onderzoeksrechters in Antwerpen
ANTWERPEN
Het was me het weekje wel voor de Antwerpse onderzoeksrechters. In het Vlinderpaleis op het Antwerpse Zuid leven en werken ze met z'n elven in hun eigen vleugel, middels badges veilig afgezonderd van de buitenwereld. Die laatste merkt dus niks van de sigarenrook die in het kamerbreed tapijt is gedrongen. Het is maar wanneer een scheve schaats gereden wordt dat deze magistraten met foto en al in het nieuws komen. Of - positief - wanneer één van hen de taalwet strikt toepast. In de beide gevallen zijn de winnaars de rechtsstaat en - voorlopig althans - enkele verdachte criminelen die dienden vrijgelaten.
Eerst dus het trio magistraten dat probeerde een vergetelheid onder het vloerkleed te vegen. De zaak lekte uit, werd aangekaart bij het parket-generaal en het gevolg was dat de elf aangehouden verdachten van een beruchte Marokkaanse familie cocaïnedealers uit Borgerhout - de speurders stootten ook op een cannabisplantage bij een van de verdachten - na enkele weken voorhechtenis dienden vrijgelaten. Het is verre van zeker dat de elf verdachten ooit vervolgd zullen worden voor de feiten.
Raadsheer-onderzoeksrechter
Aan de arrestaties was een maandenlang speurwerk voorafgegaan. Zo waren de agenten er achter gekomen - onder meer met telefoontaps - dat de bende rond Lange Kadda rondliep met plannen om 400 kg cocaïne op te halen in de haven. Maar met die taps liep het grondig mis. De beschikking waarin de onderzoeksrechter motiveert waarom telefoongesprekken moesten worden afgeluisterd, was niet ondertekend, ontdekte de verdediging. Toch hebben de speurders correct gehandeld: onder de vordering die zij hadden, stond de handtekening van de onderzoeksrechter wél. Voor de advocaten vormde dat een gegronde reden om de nietigverklaring van de telefoontaps te vragen.
De raadkamer en de onderzoeksrechter weigerden daarop in te gaan en de stukken bleven in het dossier zitten. Enkele verdachten tekenden daartegen beroep aan. Maar het dossier kwam niet voor de KIB: donderdag kreeg het parket-generaal weet van de zaak en zondag moest de onderzoeksrechter de verdachten laten gaan.
Rechtbankvoorzitter Mahieu kon niet anders dan de drie onderzoeksrechters voorlopig uit hun functies te ontheffen: de titularis van het dossier, de vervanger tijdens de vakantieperiode en een derde bij wie niet duidelijk is wat zijn mogelijke rol in het dossier is. Het parket-generaal vorderde een raadsheer van het hof van beroep die als onderzoeksrechter moet nagaan of er al dan niet sprake is van schriftvervalsing door één of meerdere onderzoeksrechters. Pas als dat duidelijk is, mogen ze eventueel weer aan de slag.
Een eenmalige misser?
Hoe lang de drie aan de kant zullen staan, valt dus niet te voorspellen. Het is niet duidelijk of er vervangers zullen worden aangesteld. Voorlopig worden hun dossiers verdeeld onder de acht collega's. Waarnemers noemen de onderzoekskabinetten zwaarbelast, maar dat is niet steeds de overtuiging van de rechtbankvoorzitter. Mogelijk doen ze dus met acht verder.
Hier hoort misschien een streepje commentaar bij. Strafpleiters wordt wel eens verweten dat ze de procedure misbruiken om hun criminele cliënten uit de wind te zetten. Primo: is dat misschien niet de verdomde plicht van elke advocaat? Secundo: is dat het monopolie van het strafrecht? Tertio: wanneer iemand zich aan de regels moet houden, dan zijn het toch de rechters, de parketmagistraten en de politie die het voorbeeld moeten geven. Quarto: missen is menselijk maar als magistraat schriftvervalsing plegen om die missing recht te zetten, gaat veel te ver. En quinto: wanneer zelfs de raadkamervoorzitter er geen graten in ziet, dan kan je je afvragen, of dit niet vaker gebeurt. Maar pas op: ook magistraten genieten het voordeel van de twijfel. Mogelijk wordt het blazoen van de drie onderzoeksrechters aan de Waalsekaai - of later in Cassatie - alsnog opgepoetst. Want laat dit duidelijk zijn: niet zij zijn de criminelen.
Diplomatiek relletje
Maar er was de voorbije week ook – in onze ogen – goed nieuws uit de rokersgang: enkele dagen later kwam een vierde onderzoeksrechter in het nieuws: Bruno De Hous had een diplomatiek relletje met het Groot-Hertogdom veroorzaakt omdat hij een verdachte had vrijgelaten omdat het Europees arrestatiebevel niet in het Nederlands was opgesteld.
Het parket van Luxemburg rolde de voorbije zomer een grote bende drugssmokkelaars op. In het Groot-Hertogdom werden een twintigal verdachten opgepakt. Eén van hen, een zekere Maamar Mellah, werd midden augustus gearresteerd, bij een verkeerscontrole in Antwerpen. Omdat het Luxemburgse gerecht een Europees arrestatiebevel had uitgevaardigd, belandde het dossier bij onderzoeksrechter De Hous. Die weigerde echter om de verdachte onder aanhoudingsmandaat te plaatsen, omdat het dossier van de Luxemburgers volledig in de Franse taal was opgesteld.
De Hous baseerde zich op de Belgische taalwet in strafzaken, die - in Vlaanderen - de Nederlandse taal vereist. De Luxemburgers verwezen echter naar de wet op het Europees aanhoudingsbevel, die bepaalt dat het voldoende is om één van de drie landstalen te gebruiken. De Luxemburgers kregen te horen dat ze een vertaalde versie moesten overmaken, maar daarvoor was er geen tijd meer, waardoor de politie Maamar Mellah opnieuw moest vrijlaten.
"Een weinig diplomatieke houding"
Het Luxemburgse gerecht reageerde furieus op het gedrag van onderzoeksrechter De Hous. De Luxemburgers schakelden hun verbindingsofficier bij Eurojust in om de zaak aan te kaarten. In een officiële brief wordt De Hous "een weinig diplomatieke houding" verweten , waarbuij hij "zich bedient van niet terzake doende argumenten".
Paul Van Tigchelt, de woordvoerder van het parket van Antwerpen, bevestigt dat De Hous heeft geweigerd om de drugsverdachte aan te houden. "Maar het probleem was niet zozeer dat het EAB in het Frans was opgesteld. De onderzoeksrechter vond dat op zijn minst een bepaald seiningsdocument naar het Nederlandse vertaald had moeten zijn".
De enige winnaars in het verhaal zijn de rechtsstaat en - voorlopig - de vier verdachte criminelen die vrij rond lopen. Maar let wel: zij zijn niet langer aangehouden, maar over hun (on)schuld moet nog geoordeeld worden.
Jan Heuvelmans
Bron(nen):
PagiA-nieuwsgaring
Media Services (http://www.mediaservices.be/)
