Advertentie
KIB verwijst wél alle verdachten Spaar Select naar rechtbank
ANTWERPEN
De Antwerpse kamer van inbeschuldigingstelling (KIB) heeft maandag tot veler verrassing nu toch alle verdachten in de zaak Spaar Select doorverwezen naar de strafrechter ten gronde. Het gaat om oprichter Henri Sistermans, notaris Coppens uit Vosselaar, Delta Lloyd Life (als overnemer van Swiss Life/Zelia), het beleggingskantoor Kempar, alsook een gewezen directeur en twee gewezen bestuurders van dit kantoor. Drie andere partijen werden doorverwezen maar kunnen om juridisch technische redenen niet gedagvaard worden.
De zaak draait om een zaak van aandelenlease. De spaarders gingen daarbij een lening aan om met de opbrengst aandelen te kopen. De opbrengst ervan zou ruimschoots volstaan om de lening en intresten terug te betalen, werd hen voorgehouden. Dit neemt niet weg dat ze dienden in te stemmen met een hypotheek op hun woning als waarborg voor de lening.
Dading?
Toen de beurzen kelderen als gevolg van de aanslag op de WTC-torens in New York, kwamen heel wat spaarders in de problemen met hun afbetaling. Dat leidde tot gedwongen uitwinningen van de hypotheek. De meesten vonden dat ze werden misleid. Bovendien zou het financieel product in ons land niet mogen worden verkocht. Concreet gaat het om inbreuken tegen de wet op het consumentenkrediet en de wet Handelspraktijken.
In tegenstelling tot de raadkamer volgt het hof de stelling van de vzw Dolor (de opvolger van 'Spaarverlies') dat "er duidelijk constructies werden opgezet om de kandidaat beleggers te misleiden". De spaarders hopen nu via de rechtbank hun inleg te recupereren. Dat kon alleen als Delta Lloyd Life (de overnemer van Swiss Life) mee zou verwezen worden.
Van de ca. tweeduizend slachtoffers hoopt Dolor-man Hendrik Boonen dat de helft zich burgerlijke partij zal stellen. Op dit ogenblik zijn dat er nog maar 150 families, die in totaal 125 miljoen euro kwijt zijn. Boonen wil nu aan tafel gaan zitten om nog voor het proces, dat in het najaar van start zou gaan, tot een regeling te komen. Zulks bindt de rechtbank niet. Het kan ze hooguit milder stemmen.
TER HERINNERING (PagiA dd° 07/05/2009):
Op 7 mei vorig jaar verwees de raadkamer slechts twee verdachten naar de strafrechter ten gronde: de bvba in faling Spaar select en zaakvoerder Harry Sistermans. De vzw Dolor, die ook hier de belangen van de gedupeerden behartigt, had ook de doorverwijzing van acht andere partijen gevraagd. Volgens de raadkamervoorzitter is de Wet op het Consumentenkrediet echter niet op hen van toepassing. Hendrik Boonen maakte zich toen al sterk dat zulks wél het geval is en kondigde aan dat er nog dezelfde dag beroep zou worden aangetekend tegen de niet-verwijzing van de andere acht verdachten.
Geboorte van een consumentenorganisatie
"Er is wel degelijk een precedent", zegde Boonen. "In een identiek dossier over een andere makelaar met eenzelfde constructie heeft het hof van beroep in Antwerpen enkele maanden geleden geoordeeld dat de Wet op het Consumentenkrediet wél van toepassing is. Easy Invest en Kempar werden niet alleen verwezen, maar zijn intusen al veroordeeld in eerste aanleg én in beroep".
Intussen dreigen enkele honderden gezinnen nog dit jaar hun huis te moeten verkopen dat ze tien jaar geleden in pand hadden gegeven voor de ondeugdelijke producten die ze via verzekeringsmakelaar Spaar Select hadden belegd, in plaats van met de belegging een tweede huis te hebben bijverdiend, zoals steeds werd voorgehouden.
Eind 2003 werd er een gerechtelijk onderzoek opgestart tegen de verzekeringsmakelaar Spaar Select. Dit heeft geleid tot de in verdenkingstelling van in totaal negen partijen: in eerste instantie de bvba Spaar Select (in 2004 failliet verklaard), zaakvoerder Hendrik Sistermans, Kempar (vroeger Kempisch Hypotheekkantoor) en zijn vroegere algemeen directeur Leo Smits (vandaag commercieel directeur bij Krefima); in een latere fase kwamen daar een notaris, een bestuurder van Kempar en de Zwitserse verzekeringsmaatschappij Swiss Life bij, en volgens Dolor had ook het Beroepskrediet en ABN-Amro mee moeten verwezen worden, maar hij werd daarin niet gevolgd door de onderzoeksrechter en het parket.
Swiss Life
Aanvankelijk wilde het parket zelfs Swiss Life (het vroegere Zelia) niet vervolgen. Spaarverlies heeft het toen opgenomen voor de vele duizenden slachtoffers van Spaar Select en zorgde voor honderden dossiers met burgerlijke partijstelling. Naast de strafrechterlijke zaak is ook een civiele procedure opgestart. De vzw Dolor heeft de werking van de belangenvereniging overgenomen om als echte consumentenorganisatie te kunnen optreden.
Hendrik Boonen verstrekte bijkomende informatie aan het gerecht. Daardoor werd het onderzoek uitgebreid en werden drie nieuwe partijen in verdenking gesteld: notaris Coppens uit Vosselaar en Leo Leus, bestuurder van diverse maatschappijen. Beiden waren ook bestuurders bij Kempar. Ook Swiss Life werd in verdenking gesteld. Swiss Life vroeg echter bijkomende onderzoeksdaden à décharge. Het Antwerpse parket is Swiss Life niet gevolgd en wenste hen mede verantwoordelijk te stellen voor de miljoenenfraude.
De stem van 15.000 gedupeerden
Spaar Select verkocht illegale lease producten van de bank Labouchère (het latere Dexia Nederland). Er werden duizenden van deze in België verboden contracten verkocht. De Belangenvereniging Spaarverlies sloot een regeling af voor haar leden en hierdoor kon Dexia Nederland een strafrechtelijke vervolging ontlopen. Kempar en Swiss Life daarentegen waren niet bereid om te onderhandelen met Spaarverlies. Bij de overname van Swiss Life door Delta Lloyd werden reserves aangelegd teneinde de gedupeerden te vergoeden. Op dit ogenblik heeft Spaarverlies een dossier neergelegd voor minstens 120 miljoen euro. Uiteraard is de belangenvereniging nog altijd bereid om te onderhandelen in het belang van haar leden. De vzw Dolor is de stem van in totaal de 15.000 klanten van Spaar Select die heel uiteenlopende producten hebben aangeschaft. "Er zijn nog ongeveer een 400 gezinnen die zich niet bewust zijn van het gevaar dat hun boven het hoofd hangt wanneer zij geen stappen zouden ondernemen", zegde Boonen. "Zij dreigen immers de dupe van alles te worden. Ook de gedupeerden die ondertussen tot een herfinanciering zijn overgegaan kunnen zich burgerlijke partij stellen".
De Belangenvereniging Spaarverlies had samen met het advocatenkantoor Lenssens-Van Campenhout een systeem uitgewerkt waar iedereen in kan stappen. "Spaarverlies is ondertussen door een 10.000 klanten aangezocht om tussen te komen. In enkele gevallen heeft Spaarverlies een commerciële oplossing bedongen met enkele maatschappijen. Daar waar er geen minnelijke schikking mogelijk was zullen er uiteindelijk toch een 1000 tal personen optreden als burgerlijke partij gegroepeerd en vertegenwoordigd door Spaarverlies".
Klacht bij politie volstaat niet
Gezien het feit dat het Kempisch Hypotheekkantoor geen toelating had van het ministerie van Economische Zaken om dergelijke producten te verkopen, staan de gedupeerden zeer sterk. De totale schade die ze hebben geleden in dit dossier wordt geraamd op minstens 120 miljoen euro. De Belangenvereniging Spaarverlies, opgenomen in de vzw Dolor, vraagt dan ook aan iedereen die ooit klant is geweest bij Spaar Select om zich te melden. Spaarverlies zal gratis en vrijblijvend onderzoeken in hoever zij recht hebben op enige schadevergoeding via een burgerlijke partijstelling.
Op dit ogenblik is de Belangenvereniging Spaarverlies als enige actief in het verzamelen van klachten en het opmaken van de burgerlijke partijstellingen. Er zijn immers gedupeerden die denken dat het neerleggen van een klacht bij de lokale politie voldoende is om in aanmerking te komen voor de nodige schadevergoedingen. Dit is uiteraard volledig onjuist. Het blijkt immers dat alle burgerlijke partijstellingen kwamen via Spaarverlies. "Klanten die producten hebben aangeschaft via Kempar kunnen zich nog aanmelden via www.dolorvzw.be via het contactformulier of contact opnemen met Hendrik Boonen op het nummer 0475/62.69.61", liet Boonen nog weten.
NOG VERDER TERUGGAAND (PagiA dd° 21/01/08):
De Belangenvereniging 'Spaarverlies' luidde begin 2008 opnieuw de alarmklok in het dossier van Spaar Select. "In het verleden hebben we meermals gewaarschuwd voor de sterfhuisconstructie die SNS Reaal en Swiss Life Belgium hebben opgezet. Er was toen beloofd om de nodige fondsen opzij te zetten om de rechten van de gedupeerden te vrijwaren. Hier is niets van in huis gekomen", heette het. Intussen zou Delta Lloyd, de overnemer van Swiss Life, toch de nodige fondsen hebben gereserveerd voor een vergoeding van de gedupeerde beleggers.
Juridische stappen
"Spaarverlies heeft getracht om via de CBFA een en ander te laten blokkeren en heeft ook alle bevoegde federale ministers (Economie, Justitie, Consumentenzaken) aangeschreven. Geen van hen reageerde. Het belang van de consument leek blijkbaar ondergeschikt aan de regeringsvorming die toen in alle hevigheid woedde", zo nog Hendrik Boonen van 'Spaarverlies'.
De gevolgen waren dan ook te voorspellen: "Vandaag heeft Delta Lloyd aangekondigd om Swiss Life Belgium over te nemen. Deze overname gebeurt zonder dat de overname Swiss Life Belgium en SNS Reaal afgerond is laat staan dat deze goedgekeurd is door de CBFA. De Belangenvereniging zal zich verzetten tegen elke overname zonder dat de nodige gelden worden geblokkeerd (210 miljoen euro) ten voordele van de gedupeerden van Spaar Select".
De Belangenvereniging Spaarverlies treedt op voor 98% van alle gedupeerden van Spaar Select. "Wij zullen de nodige juridische stappen ondernemen tegen Delta Lloyd", zo nog Boonen
Notaris
Het gerechtelijk onderzoek werd opgestart in december 2003, met als zweeppartij de belangenverenging 'Spaarverlies'. Zij bundelde de belangen van bijna alle gedupeerden. Op het verlanglijstje van het parket staan Hendrikus Sistermans, afgevaardigd bestuurder van Spaar Select, de BVBA Spaar Select, die ondertussen in faling is, Kempar NV (bij het afsluiten van de contracten 'Kempisch Hypotheek Kantoor'), Luc Smits, voorheen directeur Kempar en nu commercieel directeur Krefima, Swiss Life Belgium NV (voorheen Zelia NV), Jozef Coppens, notaris te Vosselaar en bestuurder van Kempar en Leo Leus, bestuurder van Kempar.
Op 1 december 2005 kwam de zaak reeds een eerste keer voor de raadkamer. Omdat op dat ogenblik enkel de eerste vier partijen in verdenking werden gesteld en omdat Spaarverlies overtuigd was dat er voldoende aanwijzingen waren dat niet alle pistes onderzocht waren, werden er aanvullende onderzoeksdaden tegen een aantal partijen gevraagd. Zo werden er drie partijen toegevoegd aan de lijst van de in verdenking gestelden.
Nine-eleven
De aanklacht valt uiteen in twee delen. Er is ten eerste de zaak van illegale aandelenlease via de maatschappij Labouchère (nu Dexia Nl). Hier worden Sistermans en Spaar select voor vervolgd. Daarnaast is er het tweede en belangrijkste luik, dat over de oplichting. Hiervoor wil het parket alle zeven partijen doorverwezen zien naar de correctionele rechtbank.
Eind 1999 lanceerden Spaar Select, het Kempisch Hypotheek Kantoor (nu Kempar) en Zelia (nu Swiss Life) samen een nieuw product: hypotheken op woonhuizen om met dat geld zeer risicovolle aandelen aan te kopen. Door de opeenvolgende beurscrashes - deels een gevolg van nine-eleven - kunnen de ontleners bij het aflopen van hun contract na 10 jaar het ontleende bedrag niet meer terugbetalen en dreigen ze hun huis openbaar te moeten laten verkopen, in plaats van een tweede huis bijverdiend te hebben, zoals steeds werd voorgehouden.
Welke desinformatie verwijt Spaarverlies aan Spaar Select?
* De ontleners waren niet op de hoogte van de risico’s. Zo was er een opbrengst van 8 procent gegarandeerd, geld dat bij wijze van maandelijkse voorschotten werd uitbetaald. Maar bij tegenslag of een crash vrat dat het kapitaal op, waardoor de beleggers aan het einde van de rit hun huis moesten verkopen.
* Het Kempisch Hypotheek Kantoor (nu Kempar) beschikte niet over de nodige vergunningen om hypotheekproducten te verkopen.
* De gelden om beleggingen aan te kopen door Zelia (nu Swiss Life) werden rechtstreeks aan het Kempisch Hypotheek Kantoor (nu Kempar) overgemaakt en niet aan de klanten.
* Als doelgroep werden eigenaren van een pand van 200.000 euro bewerkt. Iedereen was ervan overtuigd dat er bij het '8 procent renteplan' alleen maar kon gewonnen worden. Er werd nauwelijks een solvabiliteitsonderzoek gedaan: bij pech waren enkel de beleggers hun geld kwijt.
* Notaris Coppens uit Vosselaar, die in de raad van bestuur zat, liet die illegale constructies toe.
* Andere notarissen hebben nagelaten (onder druk van notaris Coppens?) om de klanten voldoende in te lichten en zijn dus aan hun meldingsplicht zijn tekort gekomen.
Juridisch vertaald gaat het om 'bedrog met het oogmerk te schaden', 'vervalsing in handels-, bank of private geschriften en van officiële akten', 'valse handtekeningen' enz… Voor drie andere partijen vraagt het parket de buitenvervolgingstelling. Daar behoort de bank Labouchère bij omdat DEXIA Nl ze had overgenomen na een ontbinding zonder vereffening.
Nieuwe oplichters doen gewoon verder
Spaarverlies vroeg ook aanvullende onderzoeksdaden in verband met het Beroepskrediet NV en ABN AMRO Bank NV. "Hiernaar werd door het gerecht zo goed als geen onderzoek gedaan. Het is duidelijk dat de laatste twee banken de funding maatschappijen van het Kempisch Hypotheek Kantoor (nu Kempar) waren. Zonder hun toelating was deze constructie niet mogelijk geweest. In heel wat documenten (zoals de akkoordbrieven het Kempisch Hypotheek Kantoor) werd er verwezen naar de geldende regeling bij o.a. het Beroepskrediet", zegt Hendrik Boonen, de man achter Spaarverlies.
"Het is onmogelijk dat een kleine speler (Kempar) meer dan 120 miljoen euro aan kredieten kan toestaan zonder dat de funding maatschappijen een hand in deze constructies hadden. Kempar blijkt intussen steeds meer een lege doos te worden en de commerciële activiteiten naar een nieuwe maatschappij werden overgedragen die de naam Creafin NV draagt. Het gaat hier om dezelfde mensen en op hetzelfde adres. Spaarverlies vraagt dan ook aan de controleorganismen en de toezichthouders om deze maatschappij grondig door te lichten om te voorkomen dat zich nieuwe strafbare feiten voordoen".
In totaal werden ca. 2.000 gezinnen slachtoffer van de oplichting, voornamelijk uit Antwerpen en Limburg. Vijfhonderd van hen hebben zich nog niet gemeld. Ook zij komen in aanmerking voor een schadeloossteling. Het maakt niet uit of zij de lening ondertussen herplaatst hebben en dus geen klant meer bij Kempar zijn. "Zij kunnen zich nog steeds aanmelden via de website www.spaarverlies.be of telefoneren naar nummer 0475/626961", zo nog Boonen.
Vertragingsmanoeuvres
De zaak komt donderdag wel voor de raadkamer, maar een verwijzing is wellicht nog niet voor morgen. "Swiss Life gaat bijkomende onderzoeksdaden vragen op basis van leugens en desinformatie. Hun advocaat beweert dat Swiss Life niet op de hoogte was van de combinatie van een belegging van een Tak 23 product en de hypotheek van Kempar. Wij spreken dit met klem tegen", zegt Boonen. "Uit de honderden dossiers die in ons bezit zijn blijkt overduidelijk dat Kempar de fondsen om de belegging te doen rechtstreeks overmaakte aan Swiss Life en dat er bij alle in pand genomen contracten van Kempar dezelfde nummers en bedragen vermeld staat als in de Swiss Life contracten. Swiss Life kreeg ook een exemplaar met een afstand van begunstiging ten voordele van Kempar. Geen enkele wijziging aan een polis Swiss Life kan gebeuren zonder de schriftelijke toelating van Kempar".
Voor Boonen is het dus zonneklaar dat er afspraken werden gemaakt tussen beide maatschappijen. "Het is ook belangrijk om te weten dat Swiss Life deze contructie opzette met een maatschappij die hypothecaire consumentenkredieten toestond zonder over de nodige vergunningen van het ministerie van economische zaken te beschikken. Spaarverlies hoopt dan ook dat het gerecht niet zal ingaan op de vraag voor bijkomende onderzoeksdaden. Er zijn voldoende huiszoekingen geweest op de zetels van beide maatschappijen en bij directeuren en notarissen thuis. Daarbij is voldoende materiaal in beslag genomen die de eisen van de gedupeerden rechtvaardigen".
LSP-peptalk
Een uitstel en een bijkomend onderzoek zou ongetwijfeld de zaak met één tot twee jaar vertragen en houdt voor heel wat gedupeerden een risico in dat zij hun woning kunnen kwijtgeraken vermits de contracten stilaan op eindvervaldag komen en zij geen fondsen meer hebben om Kempar terug te betalen.
Hendrik Boonen is een verzekeringsmakelaar uit Berchem. Hij werkte zes maanden bij Spaar Select, van september 1999 tot april 2000. "Ik moest de beleggingsadviseurs opleiden maar kon me al gauw niet langer vinden in de LSP-peptalk. Ik nam ontslag om morele redenen. In mei-juni 2000 ben ik naar de Bankcommissie gestapt. Zij hebben daar niks mee gedaan. Was het eind 2003 niet tot een fusie gekomen met de controledienst van de verzekeringen tot de Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen (CBFA), dan waren ze nooit wakker geschoten en was Spaar Select waarschijnlijk nog aan het oplichten", zegt Boonen. "Het kwam tot een klacht bij onderzoeksrechter Van Camp, die prachtig werk afleverde. Zelf werd ik door steeds meer gedupeerden gecontacteerd. De belangenvereniging Spaarverlies was geboren. Omdat ik het dossier van binnenuit kende, vertegenwoordigt Spaarverlies inmiddels 1.500 gedupeerden".
"Liquide middelen in Nederland geblokkeerd"
Op 22 juli 2004 verklaarde de Antwerpse handelsrechter Spaar Select failliet. De beslissing om de boeken neer te leggen was volgens zaakvoerder Fred Maessen een onvermijdelijk gevolg van het beslag dat de Nederlandse verzekeraar Aegon had laten leggen op de rekeningen van Spaar Select in België en Nederland. Aan de basis van het hele verhaal lag een juridisch geschil over de verkoop van beleggingsproducten van Aegon-dochter MoneyMaxx door Spaar Select.
Volgens de prognose-aangifte van Maessen was er niet echt een financiële put: er waren 15 à 20 miljoen euro aan activa in de vorm van roerende goederen plus 1.075.000 euro liquide middelen, tegen aan de passiefzijde 435.000 euro voor leveranciers en 500.000 euro sociaal passief. "Probleem is echter dat het overgrote deel van de liquide middelen (995.000 euro) in Nederland geblokkeerd zitten. Wanneer het om een bewarend beslag gaat, wordt dit door het faillissement automatisch opgeheven. Het zal aan de curatoren Guy Vanhoucke en Herman Hellenbosch Jr. zijn om deze en andere knopen te ontwarren", zegde Maessen destijds.
Jan Heuvelmans
Bron(nen):
PagiA-nieuwsgaring
Kamer van inbeschuldigingstelling (KIB)
PagiA-archief
Media Services (http://www.mediaservices.be/)
