Advertentie
Ook Antwerpse REA moet snoeien in het aantal zaalbodes
BRUSSEL / ANTWERPEN / ... - Monumenten worden van de ene dag op de andere de laan uitgestuurd
Bij de rechtbank van eerste aanleg (REA) in Antwerpen is de bom vrijdagmiddag gebarsten: op de 28 bodes of 'zaaldeurwaarders' mogen er nog 16 blijven en die kregen nu officieel bevestigd dat ze per jaar elk maximaal nog voor 240 uur vergoed worden. Als criterium werd de leeftijd genomen: op twee uitzonderingen na moet iedereen vanaf 70 zijn biezen pakken. In Antwerpen mogen ze tot hun 75 werken.
Door die grens met vijf jaar te verlagen kwam de voorzitter, op die twee na, aan het vereiste aantal. Het gevolg is dat er enkele monumenten van de ene dag op de andere verdwijnen. Onder hen de drie broers Verbelen, Pierre van de raadkamer en Leo Martin van het assisenhof.
Bodeloze vakantiekamers
De 28 REA-bodes werden vrijdag in twee groepen ontvangen door de voorzitter: eerst de twaalf 'slachtoffers', en vervolgens de zestien gelukkigen. In de beide groepen was de verslagenheid/solidariteit na afloop te groot voor enig overleg over een actie. Mogelijk gebeurt er volgende week iets, want, onbegrijpelijk, de nieuwe regeling gaat pas op 25 januari in. Vraag is dus hoe groot de motivatie nog zal zijn bij een deel van de bodes.
De ministeriële omzendbrief dateert van 23 december: alvast de volgende twee jaar wordt het budget voor de bodes, in het kader van de bezuinigingen, met tweederde teruggeschroefd. Jacques Mahieu zou nog zijn gaan pleiten bij de minister, maar vergeefs: in plaats van 354 mag er in totaal nog 118 uur gewerkt worden. Die worden verdeeld over 57 uur voor de correctionele kamers, 20 in de burgerlijke, 25 bij de jeugdrechtbank en 16 in de beide raadkamers. In de twee zomervakantiemaanden is er geen bode voorzien.
De bodes mogen in de toekomst per dag niet meer dan vier uur (betaald) werken. Ze mogen niet voor 08.15 beginnen en moeten om 12.15 stoppen. Gratis overwerken is toegestaan, maar zijn ze dan wel verzekerd? In totaal mag elke bode in de toekomst nog 240 uur per jaar werken. Dat zijn dus 24 uur per maand of 6 per week. Anderhalve zitting dus. Hoe de kamervoorzitters dat georganiseerd krijgen, is maar de vraag.
De regisseurs van de zitting
In de vredegerechten worden de bodes zonder meer afgeschaft, net als in de EOT- of echtscheidingskamer (alleen de inleidende zitting krijgt een bode). Bij de politierechters werkten de bodes de voorbije week slechts tot halfelf. Wellicht blijft dat zo. En het assisenhof moet het de eerste dag met twee bodes doen, de volgende dagen met één.
De zaalbodes worden gerekruteerd uit gepensioneerden die nog niet aan rust toe zijn. Zij hebben geen enkel statuut. Justitie moet geen RSZ betalen, zodat het om erg goedkope werkkrachten gaat: de bodes kosten Justitie ruw geschat 10 euro per uur, zij krijgen 7,5 euro bruto en houden netto 5 euro over. Da's dus 30 euro per week en 120 euro per maand.
Maar wat doet een zaalbode eigenlijk? Is zijn aanwezigheid wel noodzakelijk? Zij zijn op de rechtbank de tussenpersoon tussen het soms intimiderende gerecht en de rechtzoekende, die ze wegwijs maken. Ze zien er ook op toe dat er een tolk aanwezig is, verwittigen de advocaten, bereiden de dossiers voor aanvang van de zitting voor en laten de aangehouden beklaagden naar de zittingzaal brengen. Kortom, het zijn de regisseurs van de zitting. Elk heeft zijn eigen stijl, temperament en administratieve methode om alles in goede banen te leiden.
De kwetsbaarste groep
Rechtbankvoorzitter Mahieu stelt vast dat er op alle kabinetten moet bespaard worden. Bij Justitie is dat 25 miljoen op personeelskosten. "Het is misschien harteloos, maar we kunnen nu eenmaal geen rechters of griffiers ontslaan", zegt Mahieu. Daar wringt dus het schoentje: de meest kwetsbare groep, de statuutloze zaalwachters, zijn de klos. Een andere rechteloze groep, de gerechtstolken en -vertalers, zijn minder kwetsbaar: rechtzoekenden hebben immers wettelijk gezien recht op de bijstand van een tolk. En de namenlijst van een correctionele kamer ziet er vaak uit als die in de rechtbank van pakweg Rabat of Boekarest.
Goed een week geleden was het de stafhouder van de balie in Brugge die aan de alarmbel trok. Zijn Antwerpse collega laat weten niet echt geïnteresseerd te zijn en heeft voorlopig geen mening. Eén van de bekende strafpleiters, Walter Damen, is dan maar zelf in actie geschoten met een open brief die hij door zijn confraters mee wil laten ondertekenen.
Timing
"Het is niet de eerste en het zal niet de laatste dwaasheid zijn die vanuit het ministerie van Justitie wordt bevolen", zegt Gust Verwerft, de nestor van de assisenverslaggevers. "Ook in de andere rechtbanken is het ongenoegen groot. Vooral in Brussel-Frans en Wallonië is het protest krachtdadig. Stefaan De Clerck heeft zich voor de zoveelste maal dwaasheden laten influisteren door de kamerfilosofen die zijn kabinet bemensen. De devaluatie van de functie 'zaaldeurwaarder' is ronduit een schande. Een proces voor het Hof van Assisen of de correctionele kamers in eerste aanleg is zonder de inbreng van die lui ondenkbaar".
De revolte tegen de beslissing werd dus ingezet in Brugge, vorige week. Bruxelles/Brussel volgde. Daarna Mons waar het Hof van Assisen werd stilgelegd. De magistraten van het Hof van Beroep van Brussel kwamen in algemene vergadering samen en hebben zich tegen de afschaffing van de zittingsdeurwaarders uitgesproken.
"De magistraten waarschuwen voor acties de komende dagen", schrijven Le Soir en La Dernière Heure. "Dit land verkwist miljarden aan onnodige dingen, maar zaaldeurwaarders die de justitiepaleizen draaiende houden, moeten opstappen". Zij plaatsten vooral vraagtekens bij de wettelijkheid van de afschaffing van de zittingsdeurwaarder bij de hoven en rechtbanken. Ze verbazen zich ook over de timing: de omzendbrief van de minister over de besparingsmaatregelen vanaf januari werd tijdens de kerstvakantie verstuurd.
Dure telefoontaps
De beroepsvereniging van de magistraten UPM wil van zijn kant een open brief schrijven aan minister De Clerck om hun ongenoegen te uiten. In Brussel werden vanaf 15.15 uur posters aan alle zittingszalen opgehangen dat er niet langer deurwaarders zijn. Magistraten hingen in het justitiepaleis van Brussel eigenhandig affiches op de muren. Zittingen van de kamers van de Hoven van Beroep en zelfs het Hof van Assisen werden onderbroken zodat de voltallige magistratuur kon deelnemen aan de actie.
Ze wijzen daarmee op de negatieve gevolgen voor de rechtzoekenden van de omzendbrief van 23 december 2009 van de minister. "Rechtzoekenden moeten weten dat de ontvangst bij een zitting zoals vroeger niet meer mogelijk is", benadrukt Karin Gérard, voorzitter van hof van assisen in Brussel. De voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg in Brussel kondigde aan dat zestien zittingdeurwaarders vandaag weggaan.
Gelijkaardige acties werden in Huy, Dinant en Liège gevoerd. "Deze opvang, die een verworvenheid was na de affaire Dutroux, is om zeep", stelde Karin Gérard, woordvoerster van Franstalige magistratenvereniging UPM (Union professionnelle de la magistrature). Het was deze beroepsvereniging die het initiatief nam voor de actie. Voor Gérard zijn er andere mogelijkheden om te bezuinigen en had de minister overleg moeten plegen voordat hij de omzendbrief verstuurde. Ze merkte op dat de telefoontaps het gerecht vorig jaar 21 miljoen euro gekost hebben, terwijl de telefoonoperatoren in de buurlanden daar niets voor aanrekenen.
Jan Heuvelmans
Bron(nen):
PagiA-nieuwsgaring
Media Services (http://www.mediaservices.be/)
