Advertentie
Nederlandse artsen veroordeeld voor stamcelfraude
ANTWERPEN
De Antwerpse strafrechter veroordeelde dinsdag twee Nederlandse artsen die in Antwerpen illegale stamceltherapie kwamen toepassen tot celstraffen met uitstel en een effectieve geldboete van 22.000 euro. De alternatieve huisarts die zijn dokterskabinet ter beschikking stelde voor wat volgens de gerechtsarts en procureur Marc Van Cauteren pure kwakzalverij is, moet de 5.500 euro boete voorlopig niet betalen maar ziet wel de 20.000 euro die hij eraan had verdiend, verbeurd verklaard. De verdediging had het over “een innovatieve therapie die alleen vervolgd wordt omdat de Belgische wetgeving achterop hinkt”.
Het gerecht vervolgde het trio voor ’onwettige uitoefening van de geneeskunde’ en ’inbreuken op de wetgeving rond transplanteren en experimenteren’. Volgens een gerechtsdeskundige zijn het “kwakzalvers die schrijnend misbruik maken van de ellende van zwaar zieke mensen”.
MS en ALS
De zaak over de stamceltherapie kwam begin 2007 aan het licht na een reportage van BBC Newsnight. Het waren vooral patiënten uit Londen die naar Berchem afzakten, in plaats van naar Rotterdam. De gepensioneerde neuroloog Ari A. (62) voerde voor 12.000 euro de omstreden therapie uit in opdracht van Robert T. (54), arts en medisch directeur van het Preventief Medisch Centrum in Rotterdam.
De Nederlanders waren naar ons land uitgeweken omdat ze in Nederland en Engeland moesten stoppen. De alternatieve huisarts Rudi P. stelde een deel van zijn privépraktijk in Berchem ter beschikking. Hij kreeg 2.000 euro per ingreep, in totaal in drie maanden tijd 20.000 euro.
Het therapeutisch gebruik van stamcellen voor ziekten als multiple sclerose (MS) en de neurologische aandoening amyotrofe lateraal sclerose (ALS) kan in ons land alleen in erkende ziekenhuizen en na de goedkeuring door een ethisch comité. De Nederlanders waren volgens de openbaar aanklager niet eens bevoegd om in België de geneeskunde uit te oefenen. Dat werd betwist door de verdediging via de Europese regelgeving over de vrijheid van diensten.
Juridisch vacuum
Advocaat John Maes betwistte dat het om kwakzalverij gaat. “De therapie biedt geen enkele garantie en dat wordt aan de patiënten duidelijk gemaakt. Toch merkt men dat bij zestig procent van de behandelde mensen bepaalde lichamelijke functies verbeteren. In het dossier zit geen enkele klacht van een ontevreden patiënt. Hier werd een ‘innovatieve therapie’ – en geen experiment - toegepast die bepaalde aandoeningen als MS en ALS kunnen verbeteren. Stamceltherapie wordt al jaren toegepast in de behandeling tegen kanker.” Volgens meester Maes moeten zijn cliënten worden vrijgesproken omdat er in de wet een juridisch vacuüm heerst rond stamceltherapie.
Vijf Britse patiënten kregen in Berchem een behandeling met stamcellen voor 12.000 euro. De stamcellen bleken afkomstig uit Pakistan. Het ging om een mengsel van stamcellen van vier verschillende donoren. “Ongezien, want er is nooit onderzocht hoe die onderling reageren”, stelde de aanklager. “Dat hoeft ook niet,” repliceerde de verdediging: "stamcelbloed heeft nog geen dna-profiel, bloedgroep of resusfactor. Het is nog volkomen neutraal”.
De openbaar aanklager had voor dokter A. zes maanden cel met uitstel gevorderd, 16.500 euro boete en een beroepsverbod. Het werd drie maanden met uitstel en 22.000 euro. Robert T. hing één jaar cel boven het hoofd, waarvan de helft effectief, een boete van 27.500 euro en een beroepsverbod. Het werd vijf maanden met uitstel plus 22.000 euro. Van een beroepsverbod was in het vonnis geen sprake. Voor Rudi P. tot slot was een boete van 11.000 euro gevorderd, ook omdat hij geneesmiddelen verkocht die in ons land niet geregistreerd zijn, en de verbeuring van de 20.000 euro. Het werd 5.500 euro boete met uitstel en de gevraagde verbeuring.
TER HERINNERING (PagiA’s voorbericht dd° 02/10/2008)
De verantwoordelijken van de homeopathische privépraktijk uit Antwerpen die begin vorig jaar werd opgedoekt, verschenen dinsdag (2/10/2008) out of the blue voor de correctionele rechtbank in Antwerpen. De zaak tegen twee Nederlandse artsen en de homeopathische arts die zijn praktijkruimte verhuurde aan zijn Nederlandse collega, kon alleen ingeleid worden. De eigenlijke behandeling ten gronde werd uitgesteld naar 27 januari 2009.
Een verpleegkundige, een laptop en twee flesjes
In de praktijk werden stamcellen gebruikt om patiënten te behandelen die lijden aan onder meer multiple sclerose. Het gaat om cellen uit navelstrengen van pasgeborenen die bestemd waren voor laboratoriumonderzoek en die door het gebrek aan veiligheidsgaranties zelfs niet gebruikt mochten worden voor proeven op dieren. Dat onthulde eind januari 2007 de moeder aller nieuwszenders, de BBC, vorig jaar tijdens zijn uitzending ’Newsnight’.
Een dokter van het PMC ziekenhuis in Rotterdam zou wekelijks naar Antwerpen zijn afgereisd om een stamcelbehandeling toe te dienen aan zijn patiënten. Piet Vanthemsche van het federale geneesmiddelenagentschap schoof toen de zaak door naar het gerecht. Het gebruik van stamcellen is immers bij wet verboden in België, of toch minstens strikt gereglementeerd.
Het PMC ziekenhuis in Rotterdam, onder leiding van dokter Robert Trossel, omzeilde het verbod op het gebruik van stamcellen in Nederland door naar Antwerpen te komen. Elke dinsdag- en donderdagochtend trok dokter Ari A., verbonden aan het Rotterdamse ziekenhuis, samen met een verpleegkundige, zijn draagbare computer en twee flesjes stamcellen naar de homeopathische privépraktijk in Antwerpen. Daar werd sinds november 2006 gebruik gemaakt van de stamcellen.
Multiple sclerose
Tijdens de behandeling, die om en bij de 12.000 euro kostten, kregen patiënten tot drie keer stamcellen ingespoten. Een 26-jarige patiënte met multiple sclerose vertelde aan de BBC dat ze "drie keer stamcellen ingespoten kreeg, in de arm, de hals en de navel". Dokter Trossel zou aan de broer van de patiënte verzekerd hebben dat ze "70 tot 80 procent kans had op een (bijna) normaal leven na de behandeling".
Toen dokter A. opgebeld werd door een journaliste van Newsnight beweerde hij dat zijn collega T. "de baas" was, maar die laatste wou geen commentaar kwijt. T. kreeg in oktober een verbod opgelegd om in Nederland nog met stamcellen te werken nadat eerder onderzoek van Newsnight had aangetoond dat hij bij een patiënt cellen had ingespoten die niet bestemd waren voor menselijk gebruik. Ook in Groot-Brittannië loopt een onderzoek naar de man.
Woordvoerster Herreman van het Antwerpse parket bevestigde dat er een gerechtelijk onderzoek liep tegen verscheidene verdachten in verband met de stamcellenfraude. In werkelijkheid was het dossier pas een dag eerder opgestart. De directe aanleiding was de BBC-reportage over het gebruik van Zuid-Afrikaanse stamcellen die door Nederlandse artsen in een Berchemse homeopathiepraktijk tegen grof geld werden ingespoten bij Britse patiënten.
Verveeld
De tenlasteleggingen luiden ’onwettige uitoefening van de geneeskunde’ en ’inbreuken op de wetgeving inzake het wegnemen en het transplanteren van organen’. Daarop staat telkens een maximale celstraf van twaalf maanden en een boete tot 27.500 euro. Die twaalf maanden is vijf dagen te weinig voor een aanhouding in voorhechtenis. In het belang van het onderzoek wilde het parket verder geen commentaar kwijt.
Door de reportage raakte bekend dat het bedrijf Advanced Cell Therapeutics (ACT) vanuit Zuid-Afrika stamcellen naar Europa stuurt en er vooral Britse patiënten mee behandelt. Eén van de artsen, een Nederlander, was echter ook in België actief. De homeopathische arts die de ruimte verhuurde aan zijn Nederlandse collega, zit erg met de zaak verveeld. Naar eigen zeggen wist hij niet waarmee de Nederlander bezig was.
Allergische reacties
Over het nut en de veiligheid van de stamceltherapie is nog weinig geweten of bewezen. Maar wat erger is: de gebruikte stamcellen waren deels afkomstig van dieren en bestemd voor laboratoriumonderzoek, niet voor inspuiting bij patiënten. Dat ontdekten journalisten van het Britse actualiteitenprogramma Newsnight. De illegale stamcellen kunnen allergische reacties of besmettingen veroorzaken. Hoeveel patiënten met de illegale stamcellen zijn behandeld, was nog niet duidelijk. Newsnight had het over een achthonderdtal patiënten wereldwijd.
De behandeling zou vooral MS-patiënten ten goede komen en bestond uit drie injecties met stamcellen tegen een prijs van ongeveer 12.000 euro en werd uitgevoerd door dokter A. Die werd in verband gebracht met de PMC-kliniek in Rotterdam, geleid door dokter Robert T. Die zou minstens twee Britse patiënten naar de Antwerpse kliniek hebben doorverwezen.
T. en het PMC kwamen het voorbije jaar al in opspraak in Nederland voor het aanbieden van stamcelbehandelingen die hun doeltreffendheid nog niet bewezen hebben. Eind 2006 besliste de Nederlandse gezondheidsinspectie nog dat het centrum meteen moest stoppen met de behandelingen. Uit een BBC-reportage was ook gebleken dat de cellen die werden aangeleverd via het lab ACT "niet geschikt zijn voor menselijk gebruik". Het PMC ontkende dat.
Misbruik van wanhoop bij patiënten
Probleem is dat stamcellen mogelijk in de toekomst beloftevolle therapieën kunnen opleveren tegen multiple sclerose, alleen is dat nog verre toekomstmuziek. De doeltreffendheid ervan is volgens reguliere neurologen op dit ogenblik nog lang niet bewezen; de therapie aanbieden tegen betaling is dan ook nog allesbehalve aan de orde. Het therapeutische gebruik van stamcellen voor zulke ziekten kan in ons land enkel in het kader van een klinische studie na de goedkeuring door een ethisch comité.
Gealarmeerd door Newsnight gingen inspecteurs van het departement Volksgezondheid deze week ter plaatse. Volgens Piet Vathemsche, administrateur-generaal van het Geneesmiddelenagentschap, was er inderdaad sprake van illegale praktijken in de privépraktijk. "Er werden stamcellen gebruikt die niet uit België afkomstig waren. Er zijn voor zover wij weten ook geen Belgische patiënten bij betrokken. De betrokken arts komt ook uit het buitenland", bevestigde Vanthemsche.
Vanthemsche verwittigde het parket en verstuurde een internationale waarschuwing naar de Europese lidstaten, omdat het duidelijk ging om een internationaal netwerk. "Mensen die brood zien in stamcellen profiteren van de wanhoop van patiënten om deze therapie nu al aan te prijzen als wondermiddel. We willen die patiënten daartegen waarschuwen."
Jan Heuvelmans
Bron(nen):
PagiA-nieuwsgaring
Correctionele rechtbank
PagiA-archief
Media Services (http://www.mediaservices.be/)
