Tekst vergroten Tekst verkleinen

Advertentie

Jef Sleeckx vindt de tijd rijp voor een andere politiek.

Gewezen sp.a-parlementslid Jef Sleeckx (69) mag dan op pensioen zijn, begin augustus schudde hij politiek Vlaanderen wakker met zijn Comité voor een Andere Politiek. Eind oktober, niet toevallig een jaar na de nationale vakbondsbetoging tegen het generatiepact, mondt deze beweging misschien uit in een politieke partij. “Iedereen die tegen het neoliberale beleid is, uit welke hoek hij ook komt, is welkom in de nieuwe beweging.” Politics.be sprak met één van de bezielers van het nieuwe initiatief.

‘Niemand gelooft nog het woord’
Volgens Derk-Jan Eppink behoort Jef Sleeckx tot het tribune-socialisme. Hij neemt geen blad voor de mond en zijn woorden komen recht uit de buik. In het Vlaams Parlement beschouwden de christen-democraten hem als een pastoor en de socialisten hem als een communist. “Ik was alleen met de sukkelaars bezig,” vertelt Sleeckx over zijn 21 jaar in het Vlaamse halfrond. Samen met gewezen nationaal secretaris van de ABVV Georges Debunne en ex-europarlementslid Lode Van Outrive (sp.a) staat hij nu aan de wieg van een nieuwe beweging die de politiek tot bij de mensen wil brengen. Het Comité voor een Andere Politiek meent dat een andere politiek nodig is en kan door andere accenten in het beleid te leggen. “We moeten terug naar de mensen gaan om te vragen wat het probleem is. Ze moeten zich betrokken voelen, dat is het grote opzet van de beweging”, zegt Sleeckx. Voor hem heeft de sp.a afgedaan. “De socialisten zijn geen socialisten meer, maar eigenlijk roze liberalen, zij zijn niet meer bezig met de kleine man. Als socialisten moeten ze de mensen hoop brengen in plaats van mee te helpen aan een systeem dat de mensen onderdrukt en de solidariteit wegneemt. De sp.a gaat niet meer naar de probleemwijken. Ze heeft als het ware schrik gekregen van de wijken waar haar natuurlijk publiek zit. De sp.a is medemaker van het Vlaams Belang omdat ze niet meer lijfelijk aanwezig is in de probleemwijken. Maar ik versta dat, ga maar eens met een werkloze praten over tewerkstelling als je zelf drie jobs hebt. Ik heb vroeger geweigerd om burgemeester van Mol te worden omdat ik op hetzelfde moment niet parlementslid én burgemeester wilde zijn. Dat is een cumulatie van macht en ik vind dat een parlementair een voorbeeldfunctie heeft. Als hij zegt dat hij voor tewerkstelling is, dan mag hij zelf maar één job hebben.”




Maar u bent nog wel lid van de sp.a?

“Ik heb mijn lidgeld betaald in het begin van ’t jaar, maar ik ben van plan om het niet te vernieuwen. Ik verlaat trouwens de sp.a niet, de sp.a heeft mij al verlaten. Ik ben vroeger bij de BSP (Belgische Socialistische Partij) gegaan om bepaalde principes te verdedigen, maar die principes vind ik niet meer terug in de huidige socialistische partij. De socialistische partij moet in de eerste plaats een partij zijn die zich bezig houdt met de kleine man, maar daar is ze niet meer mee bezig. Alle partijen zijn opgeschoven naar het centrum en ze zitten daar allemaal te vissen. De mensen weten niet meer wie wat voor hen doet. De partijen zijn veel te weinig geprofileerd en hebben veel te weinig ideologie, ze zeggen te weinig wat ze voor de mensen doen. Heel wat mensen gebruiken de partijen voor een carrièreopbouw. Flor Coninckx zegt dat hij eigenlijk geen socialist is, maar dat hij bij de sp.a opgekomen is omdat Steve Stevaert hem heeft gevraagd. Ik hoor Ivo Belet zeggen: ‘Had Steve Stevaert het eerst aan mij gevraagd, dan was ik bij de sp.a opgekomen, maar nu ben ik opgekomen bij de CD&V want zij hebben mij eerst gevraagd.’ Waar zijn we dan mee bezig? Patrick Vankrunkelsven zegt dat zijn hart bij de groenen ligt maar hij komt op bij de VLD. Als politici van de ene naar de andere partij overlopen, dan moet je niet verschieten dat de mensen gaan shoppen, dat ze kiezen voor personen zonder dat er eigenlijk een ideologie achterzit. Ik stel bovendien vast dat de sp.a een familiebedrijf is geworden. Je moet ‘zoon of dochter van’ zijn om nog te kunnen opklimmen binnen de partij.”

Wat was de directe aanleiding voor het oprichten van een nieuwe beweging?

“Op een bepaald ogenblik was de Europese grondwet daar. Ik was blij dat er een grondwet was, want je kan 455 miljoen mensen en 25 landen niet efficiënt besturen zonder een grondwet. Tot ik vernam dat de bevolking in Nederland en Frankrijk de tekst verwierp. Ikzelf kreeg de vraag om een verzoekschrift in te dienen in het Vlaams Parlement, dat als laatste parlement in België moest stemmen over de Europese grondwet. Daar heb je minstens 15.000 handtekeningen voor nodig. Samen met Georges Debunne en Lode Van Outrive heb ik meer dan 15.000 handtekeningen bij elkaar gekregen. De mensen wisten niet wat de grondwet inhield en ze wilden er iets meer over weten. Ik heb toen in het Vlaams Parlement een uiteenzetting gegeven voor de commissie Buitenlandse Aangelegenheden en voorgesteld om maatschappelijke debatten te organiseren. Ik ben echter tot de vaststelling gekomen dat de parlementsleden zelf niet wisten wat er in de grondwet stond en dat heeft mij enorm geshockeerd. In de grondwet staat welke politiek er gevoerd moet worden, namelijk een neoliberale politiek. Terwijl een grondwet eigenlijk de spelregels vastlegt en niet het spel.”

“En dan was er de vakbondsbetoging van 28 oktober tegen het generatiepact. De mensen kwamen tijdens de betoging naar me toe en zeiden: ‘Voor wie moeten we nu nog stemmen? Ze houden geen rekening met ons.’ Een aantal vakbondsafgevaardigden hebben me vlakaf gezegd dat ze een foertstem gingen uitbrengen voor het Vlaams Belang.”

“Zo heb ik vastgesteld dat er een ruimte is voor een andere politiek. De mensen willen iets anders. De sp.a is teveel naar het centrum opgeschoven en is onvoldoende bezig met de mensen.”

Heeft de beweging een breed draagvlak?

“Ik ben op verschillende plaatsen gaan spreken, voor vakbondsafgevaardigden, zelfs uit christelijke hoek, voor klein-links… Mensen van ABVV en ACOD bellen me op en zeggen dat ze het goed vinden dat er een alternatief ontstaat omdat ze niet meer weten op wie ze moeten stemmen. Het voorlopig Comité voor een Andere Politiek – op de conferentie van 28 oktober zal er een definitief comité gevormd worden – bestaat vooral uit ABVV’ers, maar er zit ook iemand bij die niet partijgebonden is, iemand van LSP en KP en een ACV’er die geen délégué is. Bij de KWB heb ik ook mensen gehoord die een alternatief willen.”

“De pers heeft altijd geschreven: ‘Jef Sleeckx wil een nieuwe partij oprichten met klein-links.’ Dat is niet waar, klein-links mág meedoen. Iedereen die tegen het neoliberale beleid is, uit welke hoek hij ook komt, is welkom in de nieuwe beweging. Natuurlijk heeft klein-links me uitgenodigd om te spreken: de PvdA, de LSP, de KP… En ik heb vastgesteld dat er inhoudelijk geen enkel verschil is, maar dat we tactisch niet kunnen samenwerken omdat men maar blijft discussiëren over het grote gelijk van de eigen zuil. Ik zeg ook altijd tegen hen dat ze eigenlijk niet met de mensen bezig zijn maar met zichzelf. Als we iets voor de mensen willen doen, moeten we kunnen toegeven en moeten we rond een aantal krachtlijnen waar iedereen het over eens is, kunnen samenwerken. Iedereen behoudt zijn eigen identiteit. Of iemand nu komt uit christelijke hoek, klein-linkse hoek of uit de ABVV. Al wie wil samenwerken aan een beweging die zich afzet tegen het neoliberale beleid, is welkom. Ik zit niet op mijn knieën voor klein-links. Er zijn zelfs mensen die me bellen en vragen om ze eruit te stampen omdat ze een belemmering gaan vormen. Maar dat doe ik niet, want ik vind dat iedereen die wil meedoen moet kunnen meedoen.”

De PvdA zetelt niet in het voorlopig comité?

“Een aantal van de linkse groepen hebben zich akkoord verklaard, behalve de PvdA. Zij doet niet mee want ze wil apart opkomen bij de verkiezingen. De PvdA’ers vinden het idee achter het initiatief wel goed, maar hebben toch beslist om apart op te komen, in elk geval tot nu toe want dat kan nog allemaal veranderen.”

Zal er een nieuwe partij ontstaan op 28 oktober?

“Dat weet ik niet. Op 28 oktober hebben wij een conferentie waar zowel Vlamingen, Walen als Brusselaars bij elkaar komen en zullen beslissen wat de volgende stap zal zijn. Komt daar een politieke formatie uit? Dat kan best zijn, maar dat kan ik niet beslissen, dat zullen de mensen beslissen. Als ik één verdienste heb, dan is het wel dat ik Vlamingen, Walen en Brusselaars bij elkaar heb gebracht, zowel intellectuelen als gewone mensen. Op 26 augustus zijn ze in Luik samengekomen om een aantal thema’s te behandelen zoals fiscaliteit, huisvesting en délégués. Als we een programma maken, bijvoorbeeld over een betere bescherming van délégués, dan mag dat niet in kamers gebeuren, maar dan moet dat gebeuren met afgevaardigden uit verschillende bedrijven die zeggen wat de problemen zijn. En dat heeft niets met populisme te maken, dat heeft te maken met ‘terug naar de mensen gaan’. Een andere politiek is nodig en kan, door andere accenten te leggen. Hoe kan je over problemen van daklozen praten als zij er zelf niet bij betrokken zijn? Daklozen kunnen met ons meediscussiëren over huisvesting. Mensen die werken met de vierde wereld en met daklozen hebben mij zelf gecontacteerd. De nieuwe beweging is breder dan alleen arbeiders.”

Hoe ziet de samenwerking met de Walen er juist uit?

“De bedoeling is dat we zouden samenwerken met Une Autre Gauche en dat er een Belgische beweging zou zijn. Mét een gezamenlijk programma, dat we samen uitwerken. De belangen van de arbeiders in Wallonië zijn namelijk identiek aan de belangen van de arbeiders in Vlaanderen en Brussel. Als de vakbonden splitsen dan maakt men hen voor een stuk vleugellam en begint men onmiddellijk met de privatisering van de sociale zekerheid. De vakbond is voor mij de enige waarborg voor de sociale zekerheid, die er gekomen is vanuit een strijd die vooral in Wallonië gevoerd is. Ik wil een nationale beweging, maar die kan verschillende snelheden hebben. De Walen hebben duidelijk gezegd dat ze al starten. Une Autre Gauche heeft beslist om met een politieke partij op te komen in Wallonië, maar wij hebben nog niets beslist. Ik heb altijd voor een beweging gepleit en wat daaruit voortvloeit zullen de mensen beslissen, niet een paar intellectuelen. Ik wil iets in beweging brengen en daar ben ik blijkbaar in gelukt.”

Hebt u al veel respons gekregen?

“Ik ben verschoten van de reactie, die was veel meer dan verwacht. Wij wilden alleen een drukkersgroep vormen, maar door het feit dat er zoveel reactie kwam is ook het idee gegroeid om een politieke formatie op te richten. Onze website bestaat nog maar sinds begin augustus, midden augustus waren er al meer dan 30.000 bezoekers geregistreerd. Duizend mensen hebben zich al ingeschreven op onze nieuwsbrief. Ik krijg telefoons uit de meest verscheidene hoeken van mensen die mij vragen wat de beweging juist inhoudt, die vinden dat er iets moet gebeuren en dat er een alternatief moet ontstaan. Ik denk dat er veel volk zal zijn op de conferentie van 28 oktober.”

U hoopt met een eventuele politieke partij ook stemmen van het Vlaams Belang af te snoepen?

“Ja, dat is mijn motivatie. De mensen zeiden me tijdens de vakbondsbetoging tegen het generatiepact: ‘Jef, ze kunnen allemaal mijn kloten kussen, ze houden met ons toch geen rekening dus ga ik op het Vlaams Belang stemmen.’ Dat heeft mij enorm geraakt, tot tranen toe. Persoonlijk heb ik geen enkele ambitie. Ik heb 21 jaar in het Parlement gezeten, ik ben zeventien jaar lid van het partijbureau geweest en ik ben drie jaar voorzitter van de commissie Buitenlandse Aangelegenheden geweest. Ik heb ongeveer alles meegemaakt wat je kan meemaken in het Vlaams Parlement. Mijn enige ambitie is, met de beperkte middelen waarover ik beschik, een klein steentje bij te dragen om de opgang van het Vlaams Belang af te remmen. Als we zouden opkomen en we kunnen twee procent afpakken van het Vlaams Belang dan zou dat een enorme psychologische overwinning zijn. Want het zal de eerste keer zijn dat de stijging van de extreemrechtse partij omgebogen wordt in een daling. Dat beschouw ik als een belangrijke psychologische overwinning.”

“Een alternatief is nodig. We geloven niet meer in de partijen en de politiek zoals ze nu zijn. De huidige politieke partijen zijn niet meer in staat stemmen af te pakken van het Vlaams Belang, omdat ze een aantal verwachtingen hebben gecreëerd die ze niet waarmaken en ook omdat ze dingen zeggen die niet kloppen. Het woord is zo ontkracht dat niemand nog het woord gelooft. Vandaar dat de mensen volledig apolitiek worden en geen belang meer hechten aan het politieke gebeuren, want ‘het zijn toch alleen maar zakkenvullers.’”

Vier jaar geleden zei u nog: ‘ik heb geen nieuwe partij willen oprichten, partijen hebben afgedaan.’ Vanwaar die ommekeer?

“In die tijd geloofde ik niet dat er ruimte was voor een nieuwe politieke partij. Je hebt in de maatschappij een aantal sleutelmomenten, het generatiepact was zo’n sleutelmoment waar mensen plots politiek bewust worden. Vier jaar geleden was er geen sleutelmoment en nu wel. De mensen zoeken een alternatief, dat was toen niet. Ik vertolk alleen wat er bij de mensen leeft, ze voelen zich niet meer thuis bij de huidige partijen omdat er met hen geen rekening wordt gehouden. Ik heb trouwens nog altijd niet gezegd dat er een nieuwe partij komt, er is een beweging opgericht. Ik ben alleen maar een beetje de spreekbuis. De mensen van de vakbond zeggen dat ik de enigste politicus ben die tot het werkvolk kan spreken. Ik wordt 70 jaar en ik verschiet hoeveel jonge gasten naar zo’n oude vent als ik komen luisteren. Ik spreek dan ook over andere dingen dan de materie. Het geluk zit niet altijd in de materie, maar in de ander, in de solidariteit.”

Zou u teleurgesteld zijn moest er geen politieke partij uit de beweging voortkomen?

“Nee, waarom zou ik? Het zijn de mensen die dat moeten beslissen. Sommigen vragen mij om de lijst te trekken, maar dat wil ik niet. De jonge mensen moeten dat doen. Ik heb dat ook tegen de Walen gezegd: ‘Je suis seulement le stimulateur, après le 28 octobre je suis le spectateur. Ce sont les jeunes qui doivent le faire, pas les vieux, les vieux peuvent aider.’ Ze waren wel een beetje ontgoocheld.”

En als de beweging wilt dat u opkomt met de verkiezingen, zou u dat dan doen?


“Dat weet ik niet. Ik vind dat het jongeren moeten zijn. Het mag zeker niet iets worden van één persoon, daar ben ik radicaal tegen. Ik heb enkel iets op gang willen brengen. De toekomst is niet voor mensen van 70 jaar, wat niet wil zeggen dat ik de beweging niet meer zal ondersteunen. Ik heb echt geen persoonlijke ambitie op dat vlak.”

ZoekenMeer info

Het Weer

Recensies

Nieuws

Cartoons