Tekst vergroten Tekst verkleinen

Advertentie

Forumsessies: De burger sprak met Jos Verhulst

“Vurig verdediger van de burgerreferenda op volksinitiatief als zijnde het ideale middel voor het verdiepen van de democratie (de titel van zijn boek). Prominente figuur binnen de beweging voor directe democratie en specifiek de organisatie WIT (Werkgroep Implementatie Tijdsgeest). Verhulst frequenteert reeds lange tijd dit forum. Nu kan u hem rechtstreeks uithoren in een forumsessie.”
Jos Verhulst was al langer actief op het Politics.be forum, maar hij kreeg een week een subforum voor hem alleen waar hem het vuur aan de schenen werd gelegd. Niet enkel vragen over directe democratie ( zijn stokpaardje ) werden hem gesteld, maar ook maatschappelijke problemen werden hem voorgelegd door onze forumbezoekers. De interessantste vragen en antwoorden van zijn forumsessie vindt u hieronder.

Wat verstaat u onder directe democratie?
In een democratie zijn er bijna onvermijdelijk twee besluitvormingskanalen. Enerzijds heb je directe besluitvorming, via het bindend referendum op volksinitiatief. Anderzijds heb je het indirect besluitvormingskanaal, via een vergadering van verkozenen.
Indien de burgers over een bepaalde aangelegenheid direct willen beslissen, dan laten zij dit weten via een bepaalde procedure (doorgaans het halen van een welbepaalde handtekeningdrempel, waarvan de hoogte ook via het directe besluitvormingskanaal wordt vastgesteld). Dan volgt een maatschappelijk debat en vervolgens de geheime stemming. Het mandaat voor de besluitvorming berust in dit geval bij de verzameling van de aan het BROV deelnemende burgers. Die vormen een ad hoc parlement, waar iedere burger zichzelf kan inplaatsen door te gaan stemmen, en dat bevoegd is voor de kwestie die ter stemming voorligt.
Wensen de burgers niet direct te beslissen, dan vragen zij geen BROV en laten daardoor het besluitgevend werk over aan een vaste groep medeburgers die hiervoor om de paar jaar wordt uitgekozen. Het is deze groep die dan het mandaat voor de besluitvorming heeft.
Het eerste besluitvormingskanaal heeft voorrang op het tweede. Directe besluitvorming kan een indirect genomen besluit herroepen maar niet omgekeerd.
Door deze combinatie van directe en indirecte democratie ontstaat een volwaardig democratisch besluitvormingssysteem waardoor de soevereiniteit bij de verzameling van de burgers ligt. Dit betekent dat geen enkele instantie in een democratie aan de verzameling van de burgers een door de meerderheid ongewenste regeling kan opleggen.

Meer op: http://www.directe-democratie.be/pu...epen-hfst2.html
Is directe democratie mogelijk in het Belgisch kader?
In principe zou dat perfect mogelijk moeten zijn.
Maar dan moeten wel de genoemde plundermechanismen worden afgebouwd die de huidige Belgische staat kenmerken. Indien er na het afschaffen van die plundermechanismen een wederzijdse wens is van Noord & Zuid om verder samen te blijven in één staatsverband, why not?
Wat me steeds hogelijk verbaast is dat de Jan-Met-De-Pet, die hier toch de hoofdmoot van een forum als dit uitmaakt, elitocratische systemen zoals onze particratie verdedigt, en weigert het democratisch deficit van een directe democratie in te zien.
Hoe verklaart u dat?
Ik kan niet in andermans hoofd kijken. Maar mijn eigen ervaring is in elk geval dat het opgeven van een opvatting, die ik lang heb aangehangen, meestal met een soort pijnervaring gepaard gaat. Je moet erkennen dat je er al die tijd naast zat, en dat is niet plezierig. Ik bespeur bij mijzelf duidelijk de tendens om een idee dat ik lang heb aangehangen, en dat door de feiten of door kritiek eigenlijk al volledig onderuit is gehaald, toch nog te blijven verdedigen. Vaak veel langer dan redelijk is. Een opvatting wijzigen vergt werk, en is daar bovenop vaak een onaangename ervaring omdat men zo frontaal met het eigen tekort wordt geconfronteerd. Dat wekt weerstand op. In ieder geval lijkt dat bij mij zo te werken.
In het geval van onze (parlementaire) democratie, die eigenlijk een particratie blijkt te zijn, komt daar wellicht nog een ander element bij. Het denkbeeld dat we in een democratie leven geeft tot op zekere hoogte een veilig gevoel. Het is een aangenaam denkbeeld. Geloven dat men wél in een democratie leeft is an sich aangenamer dan beseffen, dat men niét in een democratie leeft; net zoals geloven dat men géén kanker heeft, aangenamer is dan beseffen dat men wel kanker heeft.
Is de houding van een partij tav directe democratie doorslaggevend in uw keuze voor een partij? Bij welke partijen ziet u uw ideeën het meeste aanwezig?

Eigenlijk heb ik het opgegeven om nog tussen partijen te kiezen. Het probleem is ondermeer dat de 'houding' van een partij eigenlijk niet te definiëren valt. partijen hebben niet zozeer overtuigingen dan wel belangen.
Partijen pakken bij verkiezingen wel uit met programma's en zelfs met 'breekpunten' die dan bv 'onverwijld' moeten gerealiseerd worden, maar uiteindelijk loopt het verhaal altijd anders. Patrick Dewael heeft enkele jaren geleden herhaaldelijk betoogd, dat met de VLD in de regering het stemrecht voor naturalisatieweigeraars (het zgn. 'migrantenstemrecht') er NOOIT zou doorkomen. Het kwam er toch door, en hoe. Ik ben gaandeweg tot de overtuiging gekomen dat binnen de huidige politieke context met politieke partijen NIETS valt aan te vangen.
Ik pleit voor de volgende maatregelen om het huidige autoritaire systeem te hervormen tot een democratisch stelsel:

(a) invoering van het bindend referendum op volksinitiatief op alle bestuursniveaus, zonder uitgesloten onderwerpen en met beslissing via eenvoudige meerderheid van stemmen.
(b) veralgemeend geheim stemrecht in parlementen, gemeenteraden enz
(c) invoering van het recht op vrije meningsuiting

Ik verwacht hiervoor echter geen authentieke steun meer van politieke partijen.

De vraagstelling beïnvloedt in bijzonder hoge mate het antwoord. Of m.a.w. directe democratie is een ideaal middel voor misbruik. Hoe denkt u dit te voorkomen?

In de praktijk verschillen vragen bij referenda sterk van vragen bij opiniepolls. De kiezers ontvangen een brochure met de tekst van de vraag, maar ook met de stemadviezen van regering, partijen, allerhande groepen uit het 'middenveld' enz. Voorstanders vh voorstel lichten in de brochure in het kort hun voorstel toe, tegenstanders hebben een wederwoord enz. In een aantal gevallen (bv in Californië) komt er ook nog een onafhankelijk verslag betreffende de impact van het voorstel op de staatsbegroting. De meeste kiezers weten weken van tevoren wat de keuze is en maken op een of andere manier een debat mee, b.v. tussen de media. De kans dat de formulering van de vraag dan nog een doorslaggevende rol gaat spelen, blijkt in de praktijk klein. Het probleem is weliswaar reëel maar moet niet over roepen worden. In de praktijk stellen zich zelden problemen. Zwitserland legt op dat er controle moet zijn betreffende de eenduidigheid van de vraag; m.a.w. het mag niet gaan om twee-vragen-in-één.

Het is belangrijk om zich te realiseren dat bij directe besluitvorming de dubbelzinnigheid veel minder groot is dan bij verkiezingen voor partijen, waar de kiezer moet afwegen tussen een heel pakket partijstandpunten gecombineerd met een afweging van de kwaliteit van de kandidaten, het geheel dan nog eens gelardeerd met de onzekerheid betreffende de ernst waarmee een partij haar programma zal verdedigen (denk aan de VLD-beloftebreuk i.v.m. 'migrantenstemrecht') en de mogelijkheid dat de partij niet in de kiescampagne aangekondigde maatregelen onverwacht gaat doorvoeren enz
De dringende vraag is dus niet, hoe een eventuele dubbelzinnigheid bij de vraagstelling in geval van referendum te vermijden, maar hoe de dubbelzinnigheid bij vertegenwoordigende verkiezingen zo klein mogelijk te houden.

Wat bedoelt u juist met het recht op secessie?
In principe zou iedere gemeenschap zich moeten kunnen afscheiden, ook een gezin. Von Mises zag dat terecht als technisch bezwaarlijk hoewel ik in mijn artikel verwees naar een Amerikaans voorbeeld waarbij individuele territoriale afscheiding kan op gemeentelijk niveau. In een vrije gemeenschap zou er op ieder niveau een regeling moeten voorzien zijn die desgewenst eenzijdige secessie mogelijk maakt. Regio's moeten zich bv kunnen afscheuren van een centrale staat,om zelfstandig verder te bestaan of om zich bij een andere staat aan te sluiten. Idem dito op gemeentelijk niveau. Een interessant voorbeeld is de afscheiding van het kanton Jura van het kanton Bern. Dat ging nadien gepaard met nog heel wat kleinere secessie, waarbij gemeenten of zelfs gehuchten van het ene kanton overstapten naar het andere. Eigenlijk zou ook bv een aparte boerderij dit moeten kunnen. Het recht op secessie kan dus zeker niet herleid worden tot het recht op verhuis. Maar het recht op verhuis is wel een andere essentiële vorm van individuele secessie. De staat kan het individu niet als zijn bezit claimen. De vroegere oost-europese dictaturen deden dat bijvoorbeeld wel, heel openlijk.
In feite is territoriale secessie maar één aspect van een veel ruimere problematiek: die van de institutionele secessie. Toen Verhofstadt nog zichzelf was had hij daar nogal belangstelling voor: het uit de staat treden. Zeer veel problemen zouden opgelost zijn indien de staat secessie zou toelaten inzake bv onderwijs, cultuur , 'sociale zekerheid' enz.
Moet immigratie geen basisrecht zijn voor een democratie? Dit volgende op uw redenering omtrent het recht op secessie (= afscheiding )?
Dat lijkt mij onrechtmatig te zijn. De mogelijkheid of toelating tot immigratie moet je verdienen. Een gemeenschap moet bereid zijn om je op te nemen, omdat ze geloven dat je iets tot hun gemeenschap kan bijdragen. Ik zou niet weten waarom kandidaat-immigranten die niets te bieden hebben zich zomaar zouden mogen opdringen aan een gemeenschap die in hun ogen aantrekkelijk is. Dat zou neerkomen op weer zo'n vorm van 'verplichte solidariteit' = diefstal.
De enige uitzondering betreft natuurlijk de vluchteling uit lijfsbehoud. Maar die krijgt dan ook het statuut van vluchteling. De aanvaarde immigrant dient gewoon volwaardig medeburger van een gemeenschap te worden, met volstrekt dezelfde rechten en plichten als de andere leden van een gemeenschap.
Is de Islam voor u een godsdienst als een andere?
Er bestaan zeer veel soorten godsdiensten. Ik overzie die absoluut niet en ik moet strikt genomen dus forfait geven bij deze vraag.
Ik denk wel dat christendom en islam - beoordeeld op de kernteksten van deze godsdiensten - wezenlijk verschillend zijn m.b.t. kwesties als individuele vrijheid van denken, het gebruik van geweld tegenover niet-gelovigen of de scheiding van kerk en staat. In de meeste van die kwesties staat het katholicisme trouwens dichter bij de islam dan bij het christendom.
Bent u voor of tegen de multiculturele samenleving?
De uitdrukking multiculturele samenleving beschouw ik als interne contradictie. De cultuur van een samenleving is de wijze, waarop mensen ten gronde met elkaar omgaan en samenleven. Men kan dus wel een 'multiculturele naastelkaarleving' hebben, maar een 'multiculturele samenleving' is als concept even absurd als een 'vierkante cirkel'. Eigenlijk gaat het om een globalistische meme.
Bent u voor of tegen Vlaamse Onafhankelijkheid?
Ik ben absoluut niet geïnteresseerd in Vlaamse onafhankelijkheid op zich. Ik ben geïnteresseerd in een vrije en democratische samenleving. Een onafhankelijk Vlaanderen dat op dezelfde manier bestuurd wordt als het huidige België heeft voor mij geen meerwaarde. Wel denk ik dat het huidige België een plunderstaat is die Vlaanderen pluimt ten voordele van het Zuiden des lands. Diegenen die baat hebben bij deze plundermechanismen zullen natuurlijk geen democratie willen aanvaarden. Het probleem is niet België als zodanig, maar de plundermechanismen.
Zou de VRT niet beter geprivatiseerd worden?
De VRT moet afgeschaft worden.
In het algemeen is het niet de taak van de rechtsstaat om burgers op te voeden of te informeren. Het is ook niet de taak van de rechtsstaat om burgers te vermaken.
De zogenaamde openbare omroep is in werkelijkheid een wingewest en indoctrinatieapparaat in handen van partijapparaten en loges.
Ikzelf heb overigens nooit een televisie in huis gehad. Het is een tuig dat tijd vreet en de geest vervuilt.
Wat vindt u van een protocollaire en symbolische monarchie?
Uiteraard heeft een democratie geen symbolische monarch nodig. Eigenlijk is een staatshoofd sowieso in hoge mate overbodig. Je kan bv de representatierol beurtelings laten vervullen door een of ander regeringslid (cfr Zwitserland) . Een monarch met echte macht is natuurlijk niet acceptabel. Een symbolische monarch kan indien daarvoor bij de burgers een meerderheid bestaat, maar persoonlijk vind ik zo'n symbolische monarchie bijzonder onnozel.
In welke politieke richting situeert u zichzelf? Of om het misschien onbeleefd te vragen: bij welke politieke partij voelt u zich het best thuis?
Ik voel me eigenlijk bij geen enkele partij thuis.
De hoofdpunten van Vivant kan ik wel onderschrijven. Maar het samengaan met de VLD vind ik buitengewoon moeilijk. Eigenlijk heb ik bezwaren tegen partijpolitiek in het algemeen, tenminste in zijn huidige vorm. Het lijkt mij een vorm van onterechte machtsuitoefening. De partijpolitieke sfeer lijkt mij een bijzonder brutale wereld. Hoe men daarmee om moet gaan is voor mij een onopgelost vraagstuk.

Samengesteld door Thomas Heynderickx

ZoekenMeer info

Het Weer

Recensies

Nieuws

Cartoons