Tekst vergroten Tekst verkleinen

Advertentie

Politics.be sprak met Tim Swaans (ACV): 'Van het brugpensioen moet men afblijven!'

De vergrijzing rukt op in Europa, en zal in 2010 voor een eerste keer hard toeslaan. We hebben dus nog vijf jaar om de gevreesde 'opaboom' het hoofd te bieden. Ook in BelgiŽ trekken politici aan de alarmbel. De kreet dat iedereen langer moet werken, klinkt steeds luider. Het brugpensioen lijkt dan ook met uitsterven bedreigd. Het ACV vindt dat oneerlijk, want volgens hen is het niet altijd evident om 50-plussers lang aan het werk te houden. Tim Swaans, regionaal vakbondsvertegenwoordiger voor ACV Antwerpen, beklemtoont dat de lage werkgelegenheid het grootste probleem is. Hij is bovendien begeleider van 'ACV 50-plus', een werkgroep voor oudere werkzoekenden en bruggepensioneerden. Volgens hem ondervindt deze groep veel problemen om nog werk te vinden.
Wij hadden een gesprek met Tim Swaans...
Lees verder...

De vergrijzing rukt op in Europa, en zal in 2010 voor een eerste keer hard toeslaan. We hebben dus nog vijf jaar om de gevreesde 'opaboom' het hoofd te bieden. Ook in BelgiŽ trekken politici aan de alarmbel. De kreet dat iedereen langer moet werken, klinkt steeds luider. Het brugpensioen lijkt dan ook met uitsterven bedreigd. Het ACV vindt dat oneerlijk, want volgens hen is het niet altijd evident om 50-plussers lang aan het werk te houden. Tim Swaans, regionaal vakbondsvertegenwoordiger voor ACV Antwerpen, beklemtoont dat de lage werkgelegenheid het grootste probleem is. Hij is bovendien begeleider van 'ACV 50-plus', een werkgroep voor oudere werkzoekenden en bruggepensioneerden. Volgens hem ondervindt deze groep veel problemen om nog werk te vinden.
Wij hadden een gesprek met Tim Swaans...

50-PLUS-PROBLEMEN

Wat zijn de doelstellingen van de ACV-50plus-werking?
Het is een werkgroep die maandelijks bijeenkomt voor een vergadering, en die een informatiekanaal wil bieden aan mensen in hun regio. Het is ook een platform om na te denken over de vergrijzing en de werkloosheid bij ouderen. De werkgroep wil steun bieden in hun zoektocht naar werk, maar om eerlijk te zijn vraag ik me soms toch sterk af wat hun kansen nog zijn. Het is geen nieuws dat het nu voor niemand gemakkelijk is werk te vinden, zeker niet voor ouderen die in een hogere looncategorie vallen en niet echt meer op de hoogte zijn van de meest recente ontwikkelingen.

Men kan wel meer ruimte maken voor permanente vorming van 50-plussers, want nu krijgt amper zes procent van de werknemers boven 50 jaar nog opleiding. Is hun beroepservaring dan ook geen belangrijk pluspunt?
Beroepservaring hebben ze wel, maar blijkbaar compenseert dat de nadelen nog niet. Het lijkt voor werkgevers nu interessanter om jongere mensen aan te werven, hoewel men daar ook een serieus vraagteken mag bijzetten. Er is immers ook een grote werkloosheid bij jongeren, vooral bij die jonger dan 25 jaar. Werkgevers kiezen vooral voor mensen uit de leeftijdsgroep daartussen.

Voor oudere werknemers is het probleem dus vooral dat ze duurder zijn?
Inderdaad, dat is nu de reden die het meest wordt aangehaald.

Het is dus niet haalbaar om iedereen langer te laten werken? Omdat er te weinig jobs zijn?
Het heeft geen zin om mensen langer te laten werken zolang we met zo een gigantisch werkloosheidsprobleem zitten. In BelgiŽ zijn er ongeveer 600000 werklozen; hier in de stad Antwerpen alleen al zijn er ongeveer 33000. Vooral de jeugdwerkloosheid is een tikkende tijdsbom, en door mensen langer te laten werken, laat je die bom alleen harder tikken.

WAT TE DOEN MET HET BRUGPENSIOEN?

Het brugpensioen mag volgens jullie absoluut niet verdwijnen?
Nee. Daar moet men vanaf blijven. Er kan wel gepraat worden over een aantal voorwaarden, zoals nu gebeurt in de interprofessionele onderhandelingen. Naast leeftijdsvoorwaarden wil men er een loopbaanvoorwaarde aan koppelen. Het ACV is bereid daarover na te denken. Werknemers zouden dus bijvoorbeeld 58 jaar moeten zijn en x aantal jaar gewerkt moeten hebben.

Jullie vinden dus blijkbaar wel dat het brugpensioensysteem niet meer aan de huidige situatie is aangepast.
Ja, wij zijn natuurlijk ook niet naÔef. Het brugpensioen is eind jaren '70 ingevoerd wanneer mensen - ik denk nu aan bouwvakkers - op 14-jarige leeftijd begonnen te werken en op hun 58ste een loopbaan hadden van 44 jaar. Momenteel beginnen jonge bouwvakkers gemiddeld op hun 19de en dus werken ze zo vijf jaar minder lang.

"ZOLANG ER TE WEINIG JOBS ZIJN, IS LANGER WERKEN ZINLOOS."

Heeft het brugpensioen ook niet een verkeerd signaal gegeven aan de mensen? Er is namelijk een cultuur ontstaan waarin veel mensen denken dat ze voor hun 60ste kunnen stoppen met werkenÖ Tot in juli 2002 werden werkloze 50-plussers immers bijna automatisch vrijgesteld van de verplichting om een nieuwe baan te zoeken.
Ja, maar het brugpensioen is niet alleen populair bij werknemers. Werkgevers gebruiken het brugpensioen om de werknemer in de sociale zekerheid te parkeren op een voor hen vrij goedkope manier. Bovendien mag het debat zeker niet verengd worden tot brugpensioen. Het aantal ouderen die niet meer actief zijn en met brugpensioen zijn, is immers maar een klein percentage. Het is niet correct dat het brugpensioen zo sterk geviseerd wordt.

Het brugpensioen is dus een verworven recht dat moet behouden blijven.
Mensen beschouwen het brugpensioen inderdaad als een recht, maar dat is onder andere het gevolg van het sterk gestegen werkritme. In de bouwsector bijvoorbeeld zijn de gevoelens omtrent het brugpensioen momenteel heel sterk. Bouwvakkers kunnen op hun 58ste gewoon niet meer verder werken.

"AAN DIT TEMPO IS HET ONHOUDBAAR OM LANGER TE BLIJVEN WERKEN."

Ja, maar het is wel zo dat Belgen in het algemeen beduidend minder werken dan in andere Europese landen. In BelgiŽ werkt slechts 48% nog tussen 55 en 60 jaar en slechts 14% na hun 60ste.
Ja, dat wel, maar men vergeet daarbij wel dat de arbeidsduur van de Belgen op jaarbasis langer is dan in de ons omringende landen. Op jaarbasis werken Nederlanders bijvoorbeeld zo'n 1200 uren, Duitsers 1300 uren en Belgen 1600 uren. We werken dus langer tijdens onze actieve levensperiode en bovendien is onze productiviteit nog altijd een van de hoogste in Europa.

Toch is het een probleem als mensen na pakweg 30 jaar stoppen met werken en daarna tot 40 jaar van een vervangingsinkomen leven, soms dus langer dan ze ooit gewerkt hebben.
De loopbaan concentreert zich inderdaad op ongeveer 25 jaar, maar in die periode zijn we wel hťťl actief.

Ja, maar in vergelijking met de huidige levensduur is die arbeidsduur toch wel heel kort om in die tijd voldoende bij te dragen tot de sociale zekerheid. De kosten van de gezondheidszorg lopen immers ook op door de vergrijzing.
Het lijkt onvermijdelijk dat we langer moeten werken, maar dan niet aan hetzelfde ritme. Dat is niet houdbaar.

Het tijdskrediet bijvoorbeeld is daar dus nodig?
Liefst wel, want dat systeem is heel populair. Ik denk dat een afschaffing daarvan tot grote problemen zal leiden.

EEN SOCIAAL ZEKERE TOEKOMST?

Voorlopig kunnen we dus nog niet klagen over de sociale zekerheid in BelgiŽ.
Ik denk dat we heel trots mogen zijn op onze sociale zekerheid. Het nadeel is natuurlijk dat het handenvol geld kost. Daar moeten we over nadenken. Wat is het ons waard? Welke kosten willen we gedekt zien en welke niet? De pensioenen kan men nog redelijk goed inschatten, maar de gezondheidszorg zal voor gigantische problemen zorgen. Daar zullen op termijn aanpassingen nodig zijn. Het zou verschrikkelijk zijn als we de helft van ons loon zouden moeten inleveren om alles te kunnen betalen.

Is er nog hoop voor de jonge generatie van nu?
We moeten erin blijven geloven. Als de babyboomers met pensioen zullen gaan, zal er wel een schaarste op de arbeidsmarkt ontstaan. Er zullen meer mensen aan de slag kunnen, ook de groepen die nu geplaagd worden door grote werkloosheid: allochtonen, vrouwen, gehandicapten. Die zou men nu eigenlijk al kunnen helpen door bijvoorbeeld selectieve lastenverlaging. Ook is er beter onderwijs nodig voor allochtonen, die nu vaak in het technisch of -beroepsonderwijs terechtkomen.

Is er ook niet dringend een opwaardering nodig van dat soort onderwijs?
Ja, dat is heel erg nodig. Die mensen hebben ook een echt diploma nodig in plaats van een getuigschrift. Tenslotte hebben ook zij zes jaar opleiding gehad. Bovendien zijn hun onderwijslocaties erbarmelijk, en worden toekomstige lassers opgeleid met materiaal dat al tien jaar niet meer gebruikt wordt. Hoe kunnen ze dan een plaats krijgen op de werkvloer? Vandaar dat het mogelijk geen slechte zaak is dat binnen de Vlaamse regering arbeid en onderwijs nu onder de bevoegdheid vallen van Frank Vandenbroucke, die volgens ons toch wel heel bekwaam is. Wij verwachten daar veel van.

Achten jullie de huidige politici voldoende bekwaam om de problemen van de vergrijzing op te lossen?
(Aarzelend) Ik hoop wel dat zij het verstand zullen hebben om zo veel mogelijk groepen bij de discussie te betrekken. Niet alleen de coalitiepartijen, maar ook de oppositie, sociale partners, experts,Ö Alleen dan kunnen we tot rechtvaardige besluiten komen, die hopelijk ook effectief de problemen zullen kunnen oplossen.

Redactie: Emmie Declerck
Eindredactie: Frederik Misplon

ZoekenMeer info

Het Weer

Recensies

Nieuws

Cartoons