Tekst vergroten Tekst verkleinen

Advertentie

Interview met Dirk Sterckx (VLD)

De Europese Unie staat voor de grootste uitbreiding sinds haar bestaan. Vanaf 2004 komen meer twaalf nieuwe lidstaten de bestaande Unie vervoegen. Is de Europese Unie klaar voor deze uitbreiding? Moeten de bestaande Europese structuren niet aangepast worden? Is er in de toekomst ook plaats voor Turkije? Wat zijn de uiteindelijke grenzen van Europa? En hoe gaan we om met de migratiestromen naar Europa? We vroegen het aan Europees parlementslid Dirk Sterckx.
Lees dit interview nu...

De Europese Unie staat voor de grootste uitbreiding sinds haar bestaan. Vanaf 2004 komen meer twaalf nieuwe lidstaten de bestaande Unie vervoegen. Is de Europese Unie klaar voor deze uitbreiding? Moeten de bestaande Europese structuren niet aangepast worden? Is er in de toekomst ook plaats voor Turkije? Wat zijn de uiteindelijke grenzen van Europa? En hoe gaan we om met de migratiestromen naar Europa? We vroegen het aan Europees parlementslid Dirk Sterckx.

Europa heeft ingestemd met de uitbreiding naar de Centraal- en Oost Europese landen. Is dit een goede zaak? Of gaat dit te snel?
Ik vind de uitbreiding een goede zaak, maar we moeten ervoor opletten dat we onze ogen niet sluiten voor de vele problemen die er nog zijn. Met andere woorden alleen als we openlijk over de problematiek praten en samen werken aan een oplossing zal de uitbreiding slagen. De Commissie moet dringend de wantoestanden in de overheidsinstellingen, de administratie en het juridische apparaat aanpakken. We moeten de restanten van de oude regimes wegwerken en corruptie uitroeien. Bovendien zou de uitbreiding volgens mij gepaard moeten gaan met een discussie over de grenzen van de Unie. In elk geval is de uitbreiding een politieke noodzaak: Europa moet ťťn stabiel en welvarend continent worden.

Valerie Giscard d'Estaing, de voorzitter van de Europese Conventie, heeft zich uitgesproken tegen de aansluiting van Turkije bij de Europese Unie. Wat zijn voor u de grenzen van Europa? Kan de uitbreiding nog verder gaan?
In de eerste plaats wordt het hoog tijd dat het debat over de grenzen van Europa gevoerd wordt. We moeten ons toch eens afvragen wat het begrip Europese identiteit nu eigenlijk inhoudt. Hoewel ik positief sta tegenover de uitbreiding, heb ik mijn twijfels over Turkije als kandidaat. Niet alleen om geografische redenen maar vooral om Europees interne redenen. Zo blijven er voor mij een aantal vragen open. Welke landen moeten kunnen toetreden? Mag elk land erbij dat voldoet aan de criteria of is er ook een geografisch criterium? Als Turkije lid is, op welke grond weiger je dan Libanon, JordaniŽ of IsraŽl? Of GeorgiŽ, ArmeniŽ en Rusland? Wanneer we Turkije als kandidaat lidstaat aanvaarden dan moeten we consequent zijn en zeker ook Oekraine en Wit-Rusland een kans geven om toe te treden. Als je het model van de Unie wil uitdragen om in andere regio's problemen op te lossen, zou het dan niet wenselijk zijn dat Turkije lid wordt van een federatie in het Midden-Oosten? Of dat het betrokken wordt bij de landen van de Kaukasus? We mogen niet vergeten dat er naast de uitbreiding ook een proces van verdieping aan de gang is. Zou het dan ook niet beter zijn om na de uitbreiding met 12 landen alles even te laten bezinken. De vragen die we nu moeten beantwoorden voor de komende 25 jaar zijn: wat is de Europese identiteit en waar liggen de grenzen van Europa? Twee moeilijke vragen! Ik wil hier nog aan toevoegen dat ik niet overtuigd ben van het culturele argument. Per slot van rekening is de Europese Unie een mengsel van verschillende culturen en willen we die verschillen behouden, maar we beschouwen ze wel als ťťn van de wezenskenmerken van onze Unie.

Hoe staat u tegenover de landbouwpolitiek van de EU? Zorgen importheffingen en landbouwsubsidies niet voor een verstoring van de vrije wereldmarkt?
Het landbouwbeleid moet grondig hervormd worden. Importheffingen zijn zeker en vast een verstoring van de marktwerking. Subsidies zijn dat niet altijd, dit is afhankelijk van het soort subsidies dat je toekent. Ik geloof echter niet in een vrije wereldmarkt voor landbouwproducten, die bestaat niet. Eigenlijk betreft het hier in wezen een overschottenmarkt waarbij iedereen in de eerste plaats in zijn eigen behoeften voorziet. Een vrije wereldmarkt voor landbouwproducten lijkt me een zeer ver toekomstperspectief waarin sowieso de overheid steeds als regulator zal blijven optreden.

Er is heel wat kritiek op het democratisch gehalte van de Europese Unie. Hoe kan dit verholpen worden?
Er zijn tal van mogelijkheden om de werking van Europa te democratiseren, zowel intern als extern. Een rechtstreekse verkiezing van de voorzitter van de Europese Commissie zou de burger meer betrekken bij het hele Europese project. Bovendien brengt het voor deze voorzitter ook de verplichting mee om in debat te treden met de burger en dichter bij de burger te staan. Een van de doelstellingen van de Conventie is Europa dichter bij de burger te brengen. De samenstelling van de Conventie geeft reeds aan dat men een open publiek debat wil. Telkens een intergouvernementele conferentie zou plaatsvinden zou een Conventie als voorbereiding moeten plaatsvinden. De werking van de Raad moet transparanter zijn. Beraadslagingen binnen de Raad zouden openbaar moeten gebeuren. De Raad zou een echte tweede wetgevende kamer moeten worden. De nationale parlementen moeten hun verantwoordelijkheid opnemen. Zij moeten hun controlefunctie ten aanzien van de nationale regeringen punctueel uitoefenen.

Lijkt het u zinvol om de voorzitter van de Europese Commissie rechtstreeks door de burgers te laten kiezen?
Op termijn moet de Europese Commissie een politieke instelling worden. Indien we de rol en de politieke legitimiteit van de Commissie willen versterken is een verkiezing van de commissievoorzitter aangewezen. Voorlopig kan de Commissievoorzitter verkozen worden gezamelijk door het Europees Parlement en de Europese Raad. Op termijn moeten we streven naar een rechtstreekse verkiezing van de Commissievoorzitter door de burgers. Nu is de Commissie onvoldoende gekend bij de burgers. Deze rechtstreekse verkiezing zal alvast de betrokkenheid van de burger bij Europa vergroten. De burger zou een lijst moeten krijgen van mensen die voorgedragen zijn door de politieke strekkingen.

Wordt het geen tijd voor de uitbouw van een echte Europese defensiemacht zodat we op dat vlak niet langer afhankelijk blijven van de Verenigde Staten?
Ja, Europa zou de mogelijkheid moeten hebben om zonder de Verenigde Staten op te treden. Dit Europese optreden mag echter niet gelijkaardig zijn aan het Amerikaanse. Proberen eenzelfde militaire capaciteit te ontwikkelen zou niet goed zijn voor de Europese Unie. Onze militaire capaciteit moet aangepast zijn aan specifieke taken, waarbij ik vooral denk aan conflictpreventie.

Hoe staat u tegenover de migratie naar de Europese landen? Kiest u voor een volledige afscherming van onze buitengrenzen, een quotasysteem of een volledige openstelling?
Ik ben geen voorstander van een migratiestop, wel van gecontroleerde migratie. In elk geval kan er geen sprake zijn van een individuele aanpak van de lidstaten. De migratieproblematiek moet op Europees niveau aangepakt worden. Eigenlijk is de uitbreiding bedoeld om migratiestromen tegen te gaan. Mensen komen ook vandaag illegaal naar het westen, op zoek naar betere werk- en leefomstandigheden. De mensen die nu als illegalen in de Unie binnenkomen zullen na de uitbreiding vermoedelijk terugkeren naar hun land van herkomst. De uitbreiding zal er immers voor zorgen dat de levensstandaard in Centraal en Oost Europa sterk zal stijgen. Zelfs vandaag merken we de voordelen die de voorbereiding op de uitbreiding met zich meebrengt, zo spreekt men al van Poolse burgers die terugkeren naar hun thuisland. Trouwens wanneer we terugkeren in de tijd zien we dat ook toen Spanje en Portugal toetraden tot de Unie, de vrees voor grote migratiestromen bestond. Na de toetreding zijn het merendeel van deze geŽmigreerde Spanjaarden en Portugezen teruggekeerd naar hun land.

Zal de groeiende vergrijzing en denataliteit ons er niet toe dwingen meer migranten toe te laten?
Naar mijn mening zijn er twee modellen. Een eerste model gaat uit van een zeer hoge rendabiliteit en dus ook een hoge belastingdruk om zodanig met weinig actieven een maatschappij recht te houden. De Europese Unie gaat in deze richting en sneller dan de Verenigde Staten. In een tweede model wil men via migratie de actieve bevolking vergroten. Het probleem van de vergrijzing oplossen door migratie lijkt me een iets te simplistische oplossing. Maar onze gespannen houding ten aanzien van migratie is op lange termijn niet houdbaar. Een combinatie van beide modellen lijkt me het meest aangewezen.

Wat verwacht u van de Europese Conventie?
Dit is een unieke kans om de Unie democratischer en transparanter te maken. Het Europa van de lidstaten moet een echt Europa van de burgers worden met respect voor de culturele diversiteit. De Conventie kan voor de nodige dynamiek zorgen om de motor van de Unie draaiende te houden. Bovendien is dit een ideale gelegenheid om de rol van regio's zoals Vlaanderen te verbeteren en te versterken.

Bedankt voor dit gesprek

Overgenomen, met toestemming van de uitgever, uit Liberales

ZoekenMeer info

Het Weer

Recensies

Nieuws

Cartoons