Tekst vergroten Tekst verkleinen

Advertentie

Kiesstrijd over de hele wereld

De afgelopen weken werd er nogal wat afgestemd in de wereld. Er waren verkiezingen in onder andere Japan, Duitsland, Polen, Afghanistan, Noorwegen, Nieuw-Zeeland, Algerije, Palestina & Oostenrijk. Wie zijn de grote winnaars en wie kreeg er zware klappen? Wij brengen u een overzichtje.

Japan
De verkiezingen in Japan waren een eigenaardigheid. Premier Koizumi riep spontaan nieuwe verkiezingen uit in zijn land. Nochthans verkeerde zijn partij in een negatieve spiraal. De LDP (Liberaal Democratische Partij) verloor verkiezing na verkiezing van de oppositiepartij DP (Democratische Partij). Toch nam Koizumi het risico om nieuwe verkiezingen uit te schrijven. Het zat hem dwars dat een van zijn eigen voorstellen, omtrent de posterijen in Japan, het niet haalde na tegenstemmen van zijn eigen partijleden in het Hogerhuis. Een gevaarlijke mix van egoïsme en lef was de katalysator voor Koizumi om een drastische verandering door te voeren in zijn eigen partij. Hij schoof dissidente stemmen aan de kant om ze systematisch te vervangen door politiek ‘sexy’ personen. De flair van Koizumi en de uitgekiende aanpak resulteerden.

Koizumi kreeg eerherstel. Zijn partij won de verkiezingen met gemak en heeft nu 47 zetels meer dan bij de verkiezingen in 2003. De opkomst was ook aanzienlijk hoger, zo’n 2,7% meer. Nu de LDP een tweederde meerderheid heeft kan Koizumi zijn plannen doorvoeren. De posterijen zijn in Japan een belangrijk item op de politieke agenda. De Post beheert er immers een kapitaal aan spaargelden.

Ondanks deze winst blijft Koizumi bij zijn voornemen om in september 2006 op pensioen te gaan.

Duitsland
Dit moet wereldwijd de meest besproken verkiezing zijn geweest de afgelopen maanden. De Bondsdagverkiezingen lokten heel wat Duitsers naar de stembus. Deze stembusslag werd vooral een strijd om het kanseliersschap. Angela Merkel (CDU/CSU) trad in de arena om de huidige kanselier Schröder te bekampen. Merkel begon aan de strijd als favoriete.

Merkel kon de verwachtingen niet inlossen haar partij verloor 3,5% van haar kiezers. Schröders partij, de SPD, verloor iets meer, zo’n 4,3%. Beide partijen aarzelden echter niet en claimden de overwinning. Grootspraak op de avond van de uitslag zorgde ervoor dat de onderhandeling onder nul begonnen. Zowel Merkel als Schröder werden zo kandidaat-bondskanselier.

Beide overwinnaars gingen op zoek naar coalitiepartners. Algauw werden de mogelijkheden beperkt. Twee kanshebbers bleven uiteindelijk over: een monstercoalitie of een Jamaïca-coalitie. In eerste instantie werd de monstercoalitie afgeschoten door de grote spelers op de markt. Zowel CDU/CSU en SPD zagen het nut niet in om krampachtig een toch onverzoenbaar huwelijk tot stand te brengen. Ook de gemiddelde politicoloog was niet voor het idee gewonnen. Een té zwakke oppositie leidt immers geheid tot een zwakke regeerperiode.

Wanneer echter bleek dat ook de Jamaïca-coalitie (CDU/CSU – FDP – Groenen) niet langer een haalbare kaart was, improviseerde de SPD nog eventjes. Ze toverden krampachtig de ‘stoplicht’-coalitie uit hun hoed (SPD- FDP – Groenen) maar ook deze verstrengeling bleek niet mogelijk.

Zowel Schröder als Merkel zagen in dat ze de strijdbijl zouden moeten begraven. Ze zochten schoorvoetend toenadering en zijn nu bezig een ware paringsdans aan het opvoeren. Schröder beweerde plots dat een stabiele constellatie toch mogelijk moest worden, Merkel verklaarde op haar beurt dat een monstercoalitie het doorvoeren van structuurhervormingen mogelijk moet maken. De partijleiders zijn zelfs bereid een stap opzij te zetten om zo een open onderhandeling mogelijk te maken. Ondertussen wordt duidelijk dat Schröder nagenoeg geen kans meer maakt op een verlenging als Bondskanselier.

Polen
De verkiezingen in Polen moeten zowat de makkelijkst voorspelbare zijn uit dit rijtje. Na de val van het communisme slaagde geen enkele regering erin om een tweede ambtstermijn in te gaan. Links speelt al zestien jaar haasje-over met rechts.

Voor deze parlementsverkiezingen waren drie grote spelers op het appèl. De conservatieve Recht en Rechtvaardigheidspartij (PiS), het conservatief-liberale Burgerplatform (PO) en het sociaal-democratische SLD. De eerste twee hebben hun wortels in Solidarnosc, de laatste partij zijn de vroegere communisten. Deze postcommunisten stond met president Aleksander Kwasniewski de afgelopen 4 jaar aan het roer.

De Polen beslisten om dat roer om te gooien. Na heel wat corruptieschandalen heeft het Poolse volk genoeg van de SLD niettemin de populariteit van Kwasniewski nog steeds gigantisch is. Het PiS trok het laken naar zich toe. De tweelingbroers Lech en Jaroslaw Kaczynski slaagden erin hun partij naar de winst te stuwen. Ze haalden 28% van de stemmen en lieten daarmee het PO (26%) en de SLD (11%) achter zich. Het is quasi zeker dat de PiS en het PO samen een regering zullen vormen. Jaroslaw Kaczynski is de grootste kanshebber op het premierschap. Zijn broer dingt eind oktober mee naar het presidentsschap.

Europa houdt ongetwijfeld het hart vast nu de broers heel wat touwtjes in handen zullen hebben. De tweeling is gekend om zijn straffe uitspraken, zeker wanneer Rusland onderwerp is van gesprek. Jaroslaw durfde het al meerdere malen aan om in het openbaar vergelijkingen te maken tussen Rusland en het Duitsland onder Hitler. Dat Polen en Rusland niet bijster goed bevriend zijn is geweten. Polen is immers het enige EU-land dat nog openlijk strijd voert tegen de Tsjetsjeense Oorlog. Daarenboven speelde Warschau een belangrijke rol in de Oekraïnse Oranjerevolutie. Allemaal facetten die hun onderlinge relatie karakteriseren. Op diplomatiek vlak zullen de broers echter nog heel wat moeten leren, Polen blijft immers de regionale leider in Centraal-Europa. Ze hebben er dan ook alle baat bij dat de rust bewaard blijft.

Afghanistan
Dan zijn er nog de Afghaanse verkiezingen. Voor het eerst in dertig jaar zijn er nog eens vrije verkiezingen in het Aziatische land. Zonder al te veel bemoeienissen van de Taliban verliep de stembusgang relatief rustig. Mensen konden hun voorkeur uitdrukken aan de hand van een vingerafruk, die plaatsten ze bij de foto van de kandidaten. Er waren zo’n 2800 kandidaten voor om en bij de 249 zetels. Nu is het wachten tot oktober om de uitslag van de verkiezingen te weten. De internationale gemeenschap houdt streng toe zicht om te kijken of alles volgens de regels verloopt en of er geen fraude gepleegd wordt. Momenteel werden nog geen abnormaalheden aangetroffen.

De VN kon echter maar met moeite de teleurstelling verbergen toen het verwachte aantal kandidaten en ingeschreven stemgerechtigden niet werd gehaald. Desalniettemin is de basis gelegd om in de Islamitische Republiek van Afghanistan een democratie te vestigen. Weliswaar zal dit een democratie worden die in de aanvangsfase weinig bewegingsruimte gaat hebben. De VN hebben immers al een weg uitgestippeld om de stabiliteit te garanderen in wat ongetwijfeld een woelige periode zal worden in de Afghaanse politiek.

Noorwegen
Ook de Noren trokken naar de stembus. Dit jaar werden 169 vertegenwoordigers verkozen in het Storting, het Noorse parlement. Premier Kjell Magne Bondevik zal niet langer deze functie op zich nemen. Zijn coalitie, waarmee hij vier jaar een stabiel beleid heeft gehad, kreeg rake klappen. Hun bondgenootschap verloor maar liefst 18 zetels. Vooral de christen-democraten en de conservatieven bevonden zich in het verliezende kamp. De liberale partij kwam er als voormalige coalitiepartner zelfs goed uit met een winst van 8 zetels.

Voorzien wordt dat Jens Stoltenberg een rood-groene coalitie gaat vormen. Hijzelf zal dan hoogstwaarschijnlijk de nieuwe premier van Noorwegen worden. Stoltenberg richtte zijn pijlen tijdens zijn campagne voornamelijk op een betere besteding van de oliewinsten. Daarmee wil hij de laatste gaten vullen in de nu al ijzersterke Noorse sociale zekerheid. Stoltenberg bevindt zich momenteel zelfs in een ongeziene luxe-situatie. Naar Noorwegens normen althans. Voor het eerst in 20 jaar komt een meerderheidsregering aan de macht.

Opvallend feit: de Fremskrittspartiet (vrij vertaald: vooruitgangspartij) scoort opnieuw ongelooflijk hoog. Een stijging van 7,4% stuwt de partij naar de tweede plaats. Deze centrum-rechtse partij onder leiding van Carl I. Hagen deint mee op de rechtse golf die Europa overspoelt. Met een populistische en vaak zelfs ronduit racistische campagne trekt de partij almaar meer kiezers naar zich toe. Maar net als in België is er een akkoord om de partij te negeren.

Nieuw-Zeeland
Drukke tijden in verkiezingsland want ook de Nieuw-Zeelanders trokken naar de stembus. Ze verkozen voor een derde opeenvolgende keer de Labour-partij. Een unicum in het land, dit gebeurde nog nooit na Wereldoorlog II.

Helen Clark, uittreden premier, gaat ook dit keer op zoek naar coalitiepartners. Haar doel is om een minderheidsregering te vormen. Op basis van het te bepleiten dossier hoopt ze telkens te kunnen rekenen op een meerderheid. Haar partij, Labour (50 zetels), haalde slechts 2 zetels meer dan de voornaamste concurrent, de National Party (48 zetels) op een totaal van 121 zitjes. Het wordt zeker geen sinecure om opnieuw een termijn van drie jaar uit te zitten.

Clark wil in eerste instantie met alle partijen, uitgezonderd de National Party, rond tafel gaan zitten: de Progressive Party (1 zetel), de New Zealand First Party (7 zetels), United Future (3 zetels), de Greens (6 zetels) en de Maori Party (4 zetels). De Progressive Party en de Greens hebben hun medewerking al toegezegd. De New Zealand First Party en United Future willen eerst uitvissen of een minderheidsregering wel haalbaar is in de volgende legislatuur. Hun voornaamste vrees is dat de belangrijkste posten naar de Greens zullen gaan. De partij van de Maori’s beslisten al in een referendum dat ze er voor kiezen om Labour te volgen en niet de nationalisten.

Er wordt van Clark verwacht dat ze tegen 11 oktober de samenstelling van haar nieuwe regering rond heeft. Clark heeft echter al meegedeeld dat ze zich niet op een datum laat vastpinnen. Dit kan een indicatie zijn dat de gesprekken niet naar wens verlopen en dat er onverwachts complicaties de kop hebben opgestoken.

Algerije
De Algerijnen hadden geen parlements –of presidentsverkiezingen. Zij hielden een referendum, een wel heel erg omstreden referendum. Er werd de vraag gesteld of enkele honderden islamitische militanten amnestie moest verleend worden. De stemmers waren duidelijk: zo’n 97% antwoordde ja. Daarmee worden heel wat islamfundamentalisten opnieuw vrijgelaten. President Bouteflika wil daarmee een signaal geven dat de strijd gestreden is voor hem. In Algerije heerst al zo’n 15 jaar een conflict tussen islamfundamentalisten en de regering.

De heibel ontstond in 1992, toen werden de verkiezingen stopgezet nadat duidelijk werd dat ze zouden gewonnen worden door het Islamitische Heilsfront (Fis). Verschillende organisaties begonnen een bewapening en vochten de beslissing van de regering letterlijk aan. Er volgende verschillende aanslagen en terreuracties, vele verdachten in die zaken zijn nu opnieuw vrij. Enkel zij die zich schuldig maakten aan de gevreesde bloedbaden maken geen kans op amnestie.

Specifiek voor het Leger voor Islamitisch Heil (AIS) waren al een amnestieacties in 1995 e, 1999. Niettemin zwerven nog steeds zo’n 800 à 1000 gewapende mannen door Algerije die er niet voor terugdeinzen om geweld te gebruiken. Zo vallen er jaarlijks nog honderden doden bij dergelijke raids op onschuldige burgers. Bouteflika hoopt met dit gebaar de rust definitief te kunnen implementeren. Oppositiepartijen denken echter dat dit een kunstgreep is, waarbij Bouteflika de greep op het land wil versterken.

Palestina
De lokale verkiezingen op de Westelijke Jordaanoever in Palestina werden gewonnen door de Fatah-beweging. De partij rond president Mahmoud Abbas haalde 54% van de stemmen. Op een tweede plaats kwam Hamas met 26%. In de vorige rondes had Hamas nochtans ingelopen op Fatah. Blijkbaar willen de Palestijnen hun dankbaarheid uitdrukken tegenover Abbas voor de terugtrekking van de Israëli’s uit de Gazastrook.

Deze verkiezingen zijn heel erg belangrijk in het land. In januari 2006 zijn er voor het eerst in 10 jaar opnieuw vrije parlementsverkiezingen. Om de explosiviteit van een verkiezingssituatie in te schatten was dit een goede test. Zoals verwacht braken er opstanden uit maar de schade bleef relatief beperkt. Toch vielen opnieuw enkel doden toen het Israëlische leger het vuur opende.

Zondag werden er nieuwe rellen gemeld. De zoon van de plaatselijke Hamas-leider dreigde opgepakt te worden door de Israëli’s. Hij verzette zich. Er brak een vuurgevecht uit. Er zou 1 dode zijn en tientallen gewonden. Er is ook sprake van andere rellen op de Gazastrook.

De vuurgevechten met de Hamas-militanten komen er net nadat Mahmoud Abbas een compromis had gesloten met Hamas. Daarin werd bepaald dat de organisatie geen wapens meer zou dragen in een publieke omgeving.

Oostenrijk
Bij plaatselijke verkiezingen in Oostenrijk heeft de Volkspartij (ÖVP) van kanselier Wolfgang Schüssel het onderspit moeten delven tegen de socialisten (SPÖ). Daarmee komt een einde aan 60 jaar leiderschap onder de ÖVP. De partij van Schüssel verloor maar liefst 9%. De socialisten sprongen dan weer zo’n 6% voorwaarts.

Opvallend was dat Bündnis Zukunft Österreich slechts 1,7% van de stemmen haalt. Deze rechts-nationale formatie is de thuis van Jörg Haider. Door deze magere score kan de BZÖ geen afgevaardigde naar het provinciale parlement sturen.

Redactie: Pieterjan Viaene

ZoekenMeer info

Het Weer

Recensies

Nieuws

Cartoons