Tekst vergroten Tekst verkleinen

Advertentie

Benedictus XVI: enkele commentaren

Habemus Papam! Na een kort conclaaf kreeg de Duitse kardinaal Ratzinger de vereiste tweederde meerderheid achter zich. Voortaan gaat kardinaal Ratzinger door het leven als Paus Benedictus XVI. Een nieuwe paus lokt natuurlijk altijd heel wat reacties uit. Wij brengen u een overzicht...

“Joseph Ratzinger trad naar voren, geen glimlach, maar een brede (kwatongen zeggen: triomfalistische) lach, en de wijze waarop de nieuwe paus Benedictus XVI de handen ten hemel richtte – de vuisten net niet ballend – had meer iets van een lid van de Mannschaft die op het balkon van het Münchense Hofbrauhaus verschijnt na het behalen van de Weltpokal, dan van een paus die zijn gelovigen de eerste keer begroet. Het was net iets uitbundiger – te uitbundig (kijk maar na op de ongetwijfeld talloze herhalingen op tv) – dan bij de voorgangers. Het had net dat tikkeltje te veel weg van een carrièreman die, kort voor zijn afscheid, nog het hoogste ambt mag bekleden…”

“Ratzinger was op zijn best als hij agressief uit de hoek kwam. Wie hem persoonlijk kent, heeft het over een minzaam man, zelfs timide, een intellectuele kerel met een grote (zij het wat beperkte) culturele bagage. Maar als hij eenmaal achter zijn schrijftafel zit, verandert dat. Als hij schrijft, is zijn typmachine zijn machinegeweer: dodelijk. Niet alleen bevrijdingstheologen vinden hem op zijn pad. Dat geldt ook voor westerse, al te liberale moraaltheologen. Ratzingers instructie Donum Vitae bepaalde dat er nooit een millimeter zou afgeweken worden van de traditionele lijn in de bio-ethiek. Denkers her en der met in zijn ogen te afwijkende ideeën over de natuur van de maagd Maria, en dergelijke zaken die alleen katholieken aangaan, die vlogen er ook uit. Het levert Ratzinger fraaie bijnamen op als ‘Panzerkardinal’ of ‘Gods rottweiler’. Een waakhond, niet met een blaffende bas, maar met een hoge piepstem. Een flinkerd, een durver, maar vanachter zijn Romeins bureau, en omkleed door gezag.”
“In de loop der jaren was Ratzinger dus steeds nadrukkelijk teruggetrokken op zijn eigen gelijk. Niet zijn grote gelijk, daarvoor, zegt men, is hij persoonlijk te bescheiden, maar zijn heilige gelijk. Het is niet de arme zondaar Joseph Ratzinger die spreekt, oordeelt en veroordeelt, hij doet dat allemaal in gehoorzaamheid aan God en zijn kerk.”
Walter Pauli

“Hij is de keuze van het kardinalencollege, dat hem rechtmatig heeft verkozen. Of hij de ideale kandidaat was, is een andere vraag.”
“Ratzinger heeft zelf uitleg gegeven. Benedictus is de patroon van Europa. Hij was een paus die niet lang heeft geleefd, maar wel veel heeft geleden. Dat heeft Ratzinger duidelijk onderstreept en Benedictus was voor vrede en verzoening.”
“Met de moderne medische technieken kan iemand gemakkelijk negentig jaar worden. Het argument van de leeftijd heeft niet meegespeeld.”
Godfried Danneels

“Je kunt niet zeggen dat de kardinalen een compromisfiguur hebben gezocht, integendeel.Ratzinger stond – hij was niet te beroerd om dat zelf te erkennen – zelfs nog iets ter rechterzijde van Johannes Paulus II, al kun je je afvragen of daar überhaupt nog wel plaats was.”
“De oude kardinalen hebben er niet voor gekozen hun kerk weer levend te maken, ze te verbinden met de waarden van een moderne samenleving. Ze hebben voor traditionalisme gekozen, voor conservatisme, voor een kerk die zich opsluit in zichzelf en haar geschiedenis.Wanneer je niet tot de katholieke kerk behoort, zou je leedvermaak kunnen opbrengen: dit wordt een paus you’ll love to hate. Maar veeleer is het een historische gemiste kans om de kerk opnieuw een instituut te laten zijn dat de behoefte aan zingeving ook zinvol kan beantwoorden.”
“Het begon hard te regenen toen Benedictus XVI voor het eerst op zijn balkon verscheen.”
Yves Desmet

“Een enorme ontgoocheling voor alle hervormingsgezinden.”
“Uit de ervaring blijkt dat de taak van de opvolgers van Petrus in de katholieke kerk een zo grote uitdaging vormt dat elke persoon kan veranderen.Wie als conservatieve kardinaal het conclaaf binnengaat, kan als progressieve paus buitenkomen.
Dat heeft het voorbeeld van Paulus VI bewezen. Daarentegen zijn er ook voorbeelden van het omgekeerde, zoals Johannes XXIII.”
Katholieke theoloog Hans Küng

“Heeft de westerse kerk toekomst met Ratzinger? Als je paus wordt, handel je toch anders. Hij krijgt nu de taak de universele kerk te leiden. Ik vraag me af of hij dat charismatische van zijn voorganger wel heeft, de gave van de ontmoeting.”
Jan De Volder, journalist Tertio & drijvende kracht achter Sint-Egidiusgemeenschap

“Ik ben heel bang voor de toekomst.Deze keuze kan zware consequenties hebben. Het is immers Ratzinger die de voorbije jaren inhoudelijk het beleid van Johannes Paulus II uittekende.”
“Dat hij voor Benedictus XVI gekozen heeft, is een toch niet te verwaarlozen element. Benedictussen waren in het verleden betrekkelijk open pausen. Bovendien heeft Ratzinger uitdrukkelijk niet voor Johannes Paulus III gekozen. Dat wijst er toch op dat hij zelf beseft dat hij enige afstand moet nemen van de vorige paus.”
Rik Torfs, kerkjurist

“Het profiel van Benedictus XVI is duidelijk. Conservatief, briljant theoloog, centralistisch, streng in de katholieke leer, per definitie aarzelend en schuw wanneer veranderingen zichtbaar worden.”
“Na de val van het communisme houdt de Kerk van Rome nauwlettend in de gaten wat er gebeurt in Zuid-Amerika, in Afrika, in het Verre Oosten en in de schoot van de orthodoxe Kerk. Van nog groter belang - ook voor Europa - is de positie die Benedictus XVI zal innemen tegenover de islam. Die wordt, mede door vergrijzing en migratie bij ons, niet alleen een religieuze factor van belang. Dat de nieuwe paus als kardinaal kritische bedenkingen heeft geformuleerd bij de relaties tussen de Europese Unie en Turkije, verduidelijkt wellicht al hoe de 264ste opvolger van Petrus tegen de toekomst van het christelijke Europa aankijkt.”
Matthias Danneels

“Het wordt meer van hetzelfde. Zij het ongetwijfeld met minder branie, charisma en daadkracht dan onder de jonge Wojtyla, ruim 26 jaar geleden. Joseph Ratzinger is een oude man. Hij werd een paar dagen geleden 78. De voorbije dagen, waarin hij zonder aarzelen het voortouw nam als deken van het kardinaalscollege, hebben zichtbaar hun tol geëist. Benedictus XVI wordt dus in eerste instantie een overgangspaus. Zijn belangrijkste opdracht, zoals hij die ziet, is ongetwijfeld het consolideren van de erfenis van Johannes Paulus II, voor wie de procedure tot heiligverklaring wellicht snel op de sporen wordt gezet.”
“Zijn voorganger Benedictus XV stond tijdens en kort na de eerste wereldoorlog bekend als voorstander van vernieuwing. De tijd zal uitwijzen of in de naamkeuze een onverwacht programma besloten ligt. Maar niets in de voorgeschiedenis van deze Duitse paus wijst in die richting.”
Bart Sturtewagen

“Ik schrik omdat die man de conservatieve lijn volgt die vindt dat de wereld zich aan de Kerk moet aanpassen, en niet de Kerk aan de wereld. Maar in de naamkeuze zit een sprankeltje hoop. Ik had verwacht dat hij voor Johannes Paulus III zou kiezen. Vlak voor het conclaaf bad hij nog voor een opvolger die het beleid van de vorige paus zou voortzetten. Benedictus XVI zou wel eens andere accenten kunnen leggen. Maar ik zie hem nog niet zijn strikte standpunten bijsturen. Je kunt ook willen verzoenen door naar anderen toe te stappen zonder je eigen standpunt te willen veranderen. In die zin zou ook de Kerk meer in zijn richting mee kunnen evolueren. Ratzinger is heel intelligent. Een belangrijke vraag is nu met wie hij zich zal omringen. Als hij werkelijk een verzoener wil zijn, moet hij mensen kiezen die meer in het midden staan dan hijzelf. De staf die rond de paus functioneert, heeft ook veel invloed op het beleid, zoals Ratzinger zelf de afgelopen jaren heeft laten zien.”
Jurgen Mettepenningen, kerkhistoricus

“Deze pauskeuze beantwoordt aan de verwachtingen. Het is een veilige keuze, een voortzetting van de continuïteit. Maar misschien kan hij toch nog voor verrassingen zorgen. Nu is hij de conservatief, iemand van wie men weinig verwacht. Alles wat hij zal doen, is dan meegenomen. Maar als er een meer progressieve paus was gekozen, dan had dat bijna alleen voor teleurstellingen gezorgd. Zij kunnen nooit hun volledige programma uitvoeren, precies omdat ze aandacht moeten hebben voor de conservatieven. Ratzinger zal nu ook met de progressieve tendenzen binnen de kerk rekening moeten houden. Deze keuze hoeft dus geen gemiste kans te zijn.”
Kurt Martens, kerjurist

“Ik was verbaasd om verschillende redenen. Een ervan is zijn leeftijd. Een andere is dat ik dacht dat hij misschien een te polariserende figuur was. Maar dat is misschien niet de perceptie van de kardinalen. Het is duidelijk dat hij een paus is die de problemen van de katholieke kerk in Europa zeer ernstig zal nemen.”
Lawrence Cunningham, professor theologie


Bronnen: De Standaard, Het Nieuwsblad, De Morgen
Redactie: Bert Fraussen

ZoekenMeer info

Het Weer

Recensies

Nieuws

Cartoons