Tekst vergroten Tekst verkleinen

Advertentie

De Gucht over de toetreding van Turkije

Vandaag heeft Europa het licht op groen gezet voor de toetreding van Turkije. Die beslissing lag eigenlijk al voor de hand, hoewel er in Europa een belangrijke groep tegenstanders is, vooral in landen als Frankrijk, Oostenrijk en Duitsland. Ook in Nederland en België vindt maar de helft van de bevolking dat Turkije bij de EU hoort. Woensdag 8 december konden burgers in de Senaat mee debatteren over dit moeilijke onderwerp. Naast experts en senatoren was ook minister van Buitenlandse Zaken Karel De Gucht aanwezig om de vele vragen te beantwoorden. Yves Desmedt, politiek hoofdredacteur van De Morgen, leidde het debat in goede banen.

Zoals gewoonlijk wond minister De Gucht er geen doekjes om: Turkije moet bij de EU. Meer nog, het zou een ongelooflijke vergissing zijn als we die unieke kans aan onze neus lieten voorbijgaan. Door Turkije het Europees lidmaatschap toe te kennen, kunnen we dit land immers binnen onze invloedssfeer halen. De uitbreiding van de Europese Unie heeft volgens hem een diepgravend effect op de toetredende landen en op hun interne werking, onder andere op juridisch en sociaal vlak. Niet minder dan 60 tot 70% van de Turkse wetgeving zal aangepast worden in functie van de toetreding. Zo kunnen wij ons economisch systeem en onze manier van staatsbestuur aan Turkije opleggen.
Een soort van moderne kolonisatie lijkt het bijna, maar dan in een vorm die Turkije heel erg ten goede zou komen, en die, gezien de interessante geografische ligging van Turkije, ook Europa van pas zou komen. De uitbreiding van de EU kan immers zorgen voor een ‘olievlekeffect’, niet alleen binnen de toetredende landen maar misschien ook binnen de hen omringende landen.

Verder benadrukte De Gucht het feit dat Turkije al sinds 1999 de status van kandidaat-lidstaat heeft en dat er dus eigenlijk geen sprake kan zijn van een negatief antwoord op hun verzoek tot toetreding. Normaal gezien worden voor kandidaat-lidstaten de onderhandelingen altijd geopend. Gebeurt dat niet, dan is dat een belangrijk precedent voor de toekomst. Het engagement van de leiders van de Europese Unie wordt hier nu als het ware in de weegschaal gelegd. Vandaag blijkt dat engagement nu ook echt door te wegen, want ook Turkije heeft zich geëngageerd en al aan veel voorwaarden voldaan.

De Gucht wees er wel op dat die voorwaarden nu vooral in wettelijke vorm controleerbaar zijn en op basis daarvan heeft de Europese Commissie Turkije ook een voldoende gegeven op het rapport. Moeilijker te controleren is het feit of die wetten wel uitgevoerd worden. Ook de burgers in de senaat toonden zich vooral bezorgd over de mensenrechtenkwesties in Turkije. De Armeense genocide en de Cyprus kwestie in het bijzonder overheersten de toon van het debat. Ook aan de rechten van de Koerdische minderheid valt nog veel te verbeteren, meenden enkelen. Daarnaast geloofden sommigen niet dat de mentaliteit van bepaalde mannen daar zomaar zou veranderen, ‘in dat verre land waar vrouwen nog slaag krijgen omdat ze bijvoorbeeld televisie durven kijken.’

De Gucht probeerde iedereen zo veel mogelijk gerust te stellen. Het zal nog zeker tien tot vijftien jaar duren voor Turkije lid wordt van de Unie. Zo lang is er dus nog tijd om die zaken te veranderen. De EU kan nog altijd ‘nee’ zeggen als aan de voorwaarden niet wordt voldaan, in het bijzonder die van de mensenrechten.

Een heel ander soort kritiek was gericht op het karakter van de Europese Unie waar Turkije niet bij past, voornamelijk omdat Turkije een islamcultuur heeft en Europa een christelijke geschiedenis. Juist daarin vindt De Gucht echter de kracht voor volgende argument: Turkije is een moslimstaat dat naar Europa kijkt, en dus is dit voor Europa een unieke kans om een maatschappij te begeleiden die moslim is, maar die de islam beleeft op een manier die verenigbaar is met de westerse maatschappij. Meer nog, als we Turkije nu niet in onze armen sluiten, duwen we dit bijzondere land, waar al scheiding van kerk en staat heerst, naar het andere kamp, het Arabische Midden-Oosten.

De Gucht mag vandaag dus tevreden zijn. Nu moet de hele Europese bevolking nog overtuigd raken. Ook daarvoor is er nog ruim de tijd, maar heeft de bevolking de keuze of zal het nu wel vanzelf komen? Het aantal tegenstanders in de Senaat was na het debat nog niet bijzonder veel gedaald, maar door de opening van de onderhandelingen zullen ongetwijfeld veel vragen opgelost worden. Als die onderhandelingen uiteindelijk zullen leiden naar een westerse democratie in Turkije, zou iedereen dat toch moeten toejuichen. Voor het economische zullen maatregelen genomen worden, zoals beperking van landbouwsubsidies en immigratie van Turkse werknemers, maar voorlopig waren daar weinig vragen over. In elk geval weten de Europese leiders al wat de eerste knelpunten zullen zijn in de onderhandelingen, die in oktober 2005 zullen beginnen.

Emmie Declerck

ZoekenMeer info

Het Weer

Recensies

Nieuws

Cartoons