Tekst vergroten Tekst verkleinen

Advertentie

De Europese Unie onder de loep: De Europese Commissie

Europa treedt meer en meer op het voorplan. We kunnen er niet meer omheen, zeker nu ze er ons te pas en te onpas mee rond de oren slaan. Om dit kluwen wat overzichtelijk te maken, verduidelijken we voor u enkele instanties. De Europese Commissie bijt de spits af.
De Europese Commissie moet de afgelopen weken zowat de meest beschreven instantie zijn. Maar wat doen die Commissieleden nu eigenlijk? Wat is hun takenpakket en wat doen ze eigenlijk zelf? Hoe gaan ze te werk? Handelen ze alleen? Op deze en meer vragen krijgt u zodadelijk een antwoord.

Wanneer je spreekt over de Commissie dan kan je het hebben over de instantie of over de groepering van leden die zetelen in die commissie. Zes maanden na de Europese verkiezingen wordt de nieuwe Commissie samengesteld. De commissievoorzitter wordt voorgedragen door alle officiële instanties samen, voornamelijk de regeringen van de betrokken EU-lidstaten. Die lidstaten zitten op hun beurt samen met de voorzitter en zij schuiven dan de mogelijke commissieleden naar voor. Met dit voorstel trekt de voorzitter naar het Europees Parlement. Wanneer een meerderheid van de europarlementariërs zich uitspreekt voor de nieuwe Commissie is er geen vuiltje aan de lucht. Dat betekent dat het Parlement het vertrouwen heeft uitgesproken over de nieuwbakken Commissie.

Er is pas wat aan de hand, zoals momenteel het geval is, wanneer het Parlement de Commissie niet het vertouwen schenkt. Zo stelde de nieuwe voorzitter van de Commissie Barroso de stemming uit omdat hij wist dat zijn commissiesamenstelling niet aanvaard zou worden. Het voordragen van Rocco Buttiglione gooide roet in het eten. Als Commissielid voor Justitie, vrijheid en veiligheid en Vice-voorzitter werden uitspraken als “homoseksualiteit is een zonde” en “vrouwen horen thuis hun man te steunen”, niet in dank afgenomen. Zijn lidmaatschap moest geschrapt worden vond een meerderheid van de europarlementariërs. Niet enkel Buttiglione kwam in opspraak ook, Kovács (incompetentie), Ude (corruptieschandaal in eigen land), Kroes (belangenvermenging) en Boel (eveneens belangenvermenging) werden op de rooster gelegd. Het is wel zo dat het incident zich voornamelijk toespitste op Buttiglione. Momenteel gaat Barroso dus op zoek naar een plaatsvervanger, dit doet hij samen met de Italiaanse regering.

Omdat de Commissie moet blijven draaien, houdt Prodi het schip recht. Hij is bereid om de Commissie te blijven leiden tot Barroso afgerekend heeft met deze impasse. Normaliter was Prodi voorzitter af, sinds 31 oktober. Volgens waarnemers komt de nieuwe Commissie er op 17 november. Het dagelijks bestuur van de Europese Unie, want dat is de Commissie tenslotte, gaat verder. De taken die deze instantie op zich neemt, zijn niet gering.

1. Wetsvoorstellen indienen

De Europese Commissie dient de wetsvoorstellen in op Europees niveau. Die gaan dan naar het Parlement en de Europese Raad ter goedkeuring. De eerste vraag die steeds gesteld wordt wanneer een probleem zich aandient voor de Commissie is: “Is dit probleem wel op te lossen op Europees vlak?” Met andere woorden, er wordt gewerkt via het subsidiariteitSprincipe, waarbij gekeken wordt of het mogelijk is de helpende hand te bieden op een lager echelon.

Indien de Commissie te maken heeft met een probleem van Europese omvang dan treedt een standaardproces in werking om tot een degelijke wet te komen. Eerst wordt gepeild bij regeringen, belangENgroepen en de 2 adviesgroepen (Economisch en Sociaal Comité, Comité van de Regio’s). De informatie die hier wordt opgedaan is vaak cruciaal om tot een oplossing te komen. Zo kan een goed overleg met de verschillende regeringen de latere implementatie van een Europese wet vereenvoudigen in het eigen juridisch stelsel. Samen met experts en comités wordt vervolgens rond te tafel gezeten. De technische details worden in dit stadium geregeld.

2. Uitvoeren van EU-beleid en van de EU-begroting

De Europese Commissie is nog steeds het uitvoerend orgaan bij uitstek voor Europa. De voorstellen die goedgekeurd worden door het Parlement en de Raad moeten door de lokale overheden goed worden toegepast. Op dit vlak houdt de Commissie een oogje in het zeil. Ze moeten er dus voor zorgen dat hun eigen uitgevaardigde regels en wetten tot bij de burger voelbaar zijn.
Onder dit toezicht valt ook Interreg en Erasmus. Dit houdt in dat de Commissie eveneens instaat voor de controle van de interregionale samenwerking, en daarmee samenhangend de subsidiecontrole en het Europese project voor studentenuitwisseling.

Tevens staat de Commissie in voor de EU-begroting. Voor dit werkje staan de Commissieleden onder toezicht van de Rekenkamer. Indien de Rekenkamer haar fiat geeft, dan doet het Parlement dit automatisch ook. De Rekenkamer is in dit geval ontlastend voor het Parlement. Ze staan dan ook in voor de financiële gezondheid van Europa, een hele taak die het Parlement ontnomen wordt.

3. Handhaving EU-recht

Doorheen de geschiedenis van de Europese Unie zijn heel wat verdragen de revue gepasseerd. Dat die verdragen niet nutteloos waren heeft enkel te maken met de handhaving van de gestelde wetten. Want wat voor nut heeft een wet immers als die niet nageleefd wordt. De handhaving van de uitgebreide EU-wetgeving is in handen van de Europese Commissie en de juridische diensten.

Wanneer een lidstaat de wetten aan haar laars lapt treedt de Commissie op met een inbraakprocedure. Er wordt immers letterlijk inbreuk gepleegd op de overeenkomst die de lidstaat aangegaan heeft. Dit proces wordt gevoerd voor het Hof van Justitie en de uitspraak van deze rechtbank is bindend. Met andere woorden, het is niet mogelijk voor het land om beroep aan te tekenen.

4. EU-vertegenwoordiger

De Europese Unie zijn nog al te vaak vele stemmen die via 1 Europese mond spreken. Tot een van de taken van de Europese Commissie hoort de vertegenwoordiging van Europa. Eén sterke uniforme stem laten horen op internationale bijeenkomsten. Zo is het belangrijk voor de Europese economie dat het tegengewicht kan bieden, voornamelijk tegenover de VS, op bijeenkomsten als de Wereldhandelsorganisatie.

Hoe moet het in de toekomst verder met de Europese Commissie?

Deze vraag kan enkel beantwoord worden met het oog op de nabije toekomst. Zo wordt het aantal Commissieleden gehandhaafd op 25, zelfs na toetreding van een 26ste en 27ste EU-lidstaat. Dan verloopt de stemming met eenparigheid waarbij een beurtrol wordt toegekend aan de staten die een Commissielid mogen voordragen.

Voorlopig heeft het er alle schijn van dat de wekelijkse bijeenkomsten van de Commissie door blijven gaan in Brussel. Alhoewel Brussel niet langer het centrum is van het Nieuwe Europa dringen toch vooral de europarlementariërs erop aan om de Belgische hoofdstad te behouden als uitvalsbasis.

Hoe Europa op lange termijn evolueert en dan meer specifiek de Europese Commissie, daar hebben enkel paragnosten, visionairs en wichelroedelopers een klare kijk op. Voor de gewone sterveling blijft het koffiedik kijken.

Redactie: Pieterjan Viaene
Eindredactie: Bert Fraussen

ZoekenMeer info

Het Weer

Recensies

Nieuws

Cartoons