Tekst vergroten Tekst verkleinen

Advertentie

Een sociaal Europa? Een verslag van een debat...

Unifac (Overkoepelende Studentenvereniging Stadscampus Antwerpen) en EKA (EuropaKring Antwerpen) organiseerden op woensdag 3 maart een debat met Europa als centraal thema.
Bea Cantillon (Universiteit Antwerpen), Pieter De Meyere (Universiteit Gent), Jos Berghman (KU Leuven), Anne Vanlancker (SP.A) en Roland Duchâtelet (Vivant) lieten hun licht schijnen over enkele actuele Europese kwesties, met bijzondere aandacht voor de invulling van een sociaal Europa.


Welke rol is er voor Europa weggelegd inzake sociale zekerheid?
Op dit gebied is er een consensus: Europa moet een aantal minimumvoorwaarden opleggen, maar tegelijkertijd de lidstaten voldoende bewegingsruimte geven. Vanuit ethisch opzicht is Cantillon een voorstander van één systeem, maar men moet de zaken ook pragmatisch bekijken en rekening houden met de grote verschillen tussen de lidstaten. Zij maakt de vergelijking met de Verenigde Staten, waar er één pensioensysteem is voor alle staten, en waar "de rijke New Yorkers betalen voor de sukkelaars van Alabama. Zijn wij bereid te gaan betalen voor de Grieken?" Ze merkt op dat in kleine gebieden, zoals Vlaanderen, de sociale zekerheid beter georganiseerd en van een hoger niveau is, dan in grotere gebieden als de Verenigde Staten. Vandaar haar besluit dat een nationale regeling voorlopig de beste optie is en dat het tijd is voor een grondig debat over het sociaal karakter van de Unie.

"In de VS betalen de rijke New Yorkers voor de arme sukkelaars van Alabama. Zijn wij bereid te gaan betalen voor de Grieken?"

De solidariteit binnen de E.U. is op dit moment inderdaad miniem, geeft Van Lancker toe. De lasten op arbeid moeten volgens haar verschoven worden naar een belasting op kapitaal of vermogen. Roland Duchâtelet volgt haar hierin, al is de oplossing voor hem een verschuiving een Europese belasting op producten ter vervanging van de lasten op arbeid. Daarnaast moeten we ons bewust zijn van de grote kloof met Oost-Europa, waar, dixit De Meyere, de mensen er nu slechter aan toe zijn dan in de tijd van het communisme.

Tot slot sluit iedereen zich aan bij de conclusie dat sociale structuren pas ontstaan als ze echt nodig zijn, wat voor de E.U. voorlopig niet het geval is.

Het volgende thema dat werd aangesneden waren de quota op het aantal arbeidskrachten uit de nieuwe lidstaten van de E.U., een brandend actuele kwestie.
Cantillon en Anne Vanlancker zijn bondgenoten in de strijd tegen de quota. Volgens Van Lancker druist dit regelrecht in tegen de filosofie van een vrij verkeer van personen, ze is het dan ook "volledig oneens met Renaat Landuyt." Wij hebben nood aan migranten en men moet voorkomen dat ze in het zwart circuit terecht komen. Ze beseft dat de toestand in Duitsland en Oostenrijk aanleiding kan geven tot onrust, aangezien zij aan de nieuwe lidstaten grenzen. De maatregelen van Groot Brittannië en Ierland vind ze echter ronduit schandalig: de migranten mogen er komen werken, maar ze hebben geen recht op uitkeringen indien ze werkloos worden. Ze wijst er op dat de mensen schrik hebben van migratie, maar volgens Cantillon is deze angst overdreven. Er zal volgens haar geen ontwrichting van de arbeidsmarkt volgen, dit is namelijk ook niet gebeurd bij de toetreding van Spanje en Portugal. Daarnaast is er nog een onderzoek dat aantoont dat een meerderheid simpelweg niet bereid is te verhuizen. Ze vindt dat het Verdrag van Rome, en dus het vrij verkeer van personen, geëerbiedigd moet worden, al erkent ze dat haar mening vooral ethisch gekleurd is.

"De quota druisen regelrecht in tegen de filosofie van een vrij verkeer van personen, ik ben het dan ook volledig oneens met Renaat Landuyt."

Die ontwrichting van de arbeidsmarkt komt er onvermijdelijk volgens De Meyere, hij is net zoals zijn collega Berghman en Roland Duchâtelet een voorstander van tijdelijke quota. Berghman wil een braindrain van de nieuwe leden vermijden, en niet ,in navolging van de V.S., de beste mensen laten immigreren met als doel de economie te stimuleren.

Volgens Duchâtelet, die erop wijst dat er in landen als Bulgarije helemaal geen sociale zekerheid bestaat, is er van een migratiedebat binnen 20 jaar geen sprake meer. De meeste producten zullen volgens hem gemaakt worden door robotten en Internet zal een belangrijkere rol spelen bij het uitoefenen van intellectuele jobs.

Is een Europees sociaal beleid een mythe?
De wil is afwezig, zegt Van Lancker, die haar beklag doet over het feit dat 45% van het budget naar landbouw gaat, terwijl men dit geld beter zou kunnen besteden. Het is echter niet gemakkelijk werken in Europa. Er is volgens haar namelijk niet echt sprake van een Europese socialistische partij, omdat de verschillende Europese socialistische partijen de gevoeligheden van elkaar niet kennen. Het zou goed zijn als men "de nationale oogkleppen afzette en investeerde in gemeenschappelijke standpunten."

Duchâtelet haalt zijn stokpaardje nog eens boven en stelt voor de bijdragen van de lidstaten af te schaffen en te vervangen door een Europese belasting op producten, wat volgens hem ook noodzakelijk is om een degelijke sociale zekerheid uit te bouwen.

We moeten inderdaad uit het denkkader van netto-betalers en netto-ontvangers stappen, bevestigt Cantillon. Nu is er geen Europees sociaal model, structuurfondsen (De Europese Unie subsidieert door middel van de Structuurfondsen en het Cohesiefonds achtergebleven regio's en landen. De gedachte is dat dit leidt tot een toename van de economische groei en dat daarmee de verdeling van het inkomen per hoofd van de bevolking gelijkmatiger wordt in de EU., red.) zijn niet voldoende en Europese belastingen dringen zich op.

""We moeten uit het idee van netto-betalers en netto-ontvangers stappen, nu is er geen Europees sociaal model."

De Meyere wijst erop dat Oost- en West-Europa elkaar van haar noch pluim kennen. Een sociaal Europa is nodig, maar toenadering tussen oost en west dringt zich eveneens op.

Redactie: Bert Fraussen

ZoekenMeer info

Het Weer

Recensies

Nieuws

Cartoons