Tekst vergroten Tekst verkleinen

Advertentie

De kiesdrempel & grotere kieskringen

Eén van de punten ter discussie nu is toch wel het al dan niet invoeren van de kiesdrempel en grotere kieskringen.

Over beide punten valt er heel wat te vertellen. Laten we beginnen met het minste heikele en meest aanvaarde punt van de twee: de vergroting van de kieskringen.
Elke partij ziet in dat het huidige systeem van kantons niet echt praktisch is en er zelfs kan voor zorgen dat er iemand die in het ene kanton veel voorkeurstemmen haalt toch zijn zetel kan kwijtraken aan een ander kanton waar de kandidaat minder stemmen heeft behaald maar dankzij het grillige spel van zetelverdeling toch een zetel in de schoot krijgt geworpen.
Het voorstel van vergroting van de kieskringen komt eigenlijk uit de hoek van de oppositie. Het werd ingediend door de N-VA. Het is niet echt onlogisch dat dit voorstel is ingediend door een kleinere partij. Het is namelijk altijd moeilijker als kleine partij om in elk kanton een volledige lijst te kunnen aanbieden. Dus met de vergroting van de kieskringen kunnen ze overal sterkere lijsten voorleggen. Het voorstel van de N-VA en het voorstel dat op tafel ligt ter goedkeuring verschilt slechts op één klein punt. De N-VA had enkel een vergroting van de kieskringen gevraagd maar niet dat het een ganse provincie zou bevatten. Maar zoals de N-VA zelf heeft gezegd: dit zal hen niet tegenhouden om tegen de stemmen. Ook de rest van de (Vlaamse) partijen is gewonnen voor dit voorstel en men ziet dan ook niet echt in hoe dit er niet zal doorkomen.
Dus concreet: het voorstel van de N-VA ter vergroting van de kieskringen is uitgebreid naar provinciale kieskringen en zal voor 90% zeker goedgekeurd worden. Nog één klein puntje: er is al een uitbreiding hierop gekomen. Er is al gepraat (door bvb Vlaams Blok en Spirit) om te gaan werken naar Nederlands model. Wat houdt dit nu in? Wel, in Nederland werkt men voor elke provincie met vaste 5 kopnamen. Dus concreet houdt dit in dat bvb voor de VLD in elke procincie bovenaan dezelfde 5 namen (bvb 1. Guy Verhofstadt, 2. Fientje Moerman, 3. Karel De Gucht, 4. Bart Somers, …) zou staan en daaronder dan aangevuld met in iedere provincie namen van de provenciale mensen. Zo kan men in elke provincie zijn grote namen in stelling brengen (wat elke partij natuurlijk wel positief vind), aangevuld met lokale, veelbelovende en ambitieuze mensen. Maar dit zal voorlopig nog niet doorgevoerd worden. Maar wie weet staat dit de komende jaren op het programma. Zeg niet dat u niet op de hoogte was! Of dit een goed systeem is laat ik aan u over natuurlijk.

Dan komen we bij het moeilijker punt : de kiesdrempel. Hier is er heel wat minder bereidheid om het goed te keuren. Wat ook logisch is. Ik zie bvb Groen! geen voorstel goedkeuren die in hun eigen nadeel zou kunnen uitdraaien. Voor de mensen die het niet echt volgen : het voorstel is dat elke partij minstens 5 % van de stemmen in één bepaald kanton of provincie (afhankelijk van welk voorstel je bekijkt) moet halen om recht te hebben op een zetel. Dit principe werd reeds gebruikt voor de federale verkiezingen van 18 mei en zoals jullie weten is dit Groen! en N-VA niet echt goed bekomen. Op een debat in Kortrijk (met JM Dedecker, Dirk Holemans, Geert Lambert, Carl De Caluwé, Gerolf Annemans en Bart De Wever) werd duidelijk dat iedere deelnemer van het debat zou tegen stemmen met zijn partij. Dus eigenlijk is, aan Vlaamse kant, enkel de SP.a voor dit voorstel en zal het nog heel wat stof ter discussie opwerpen.
De tegenstanders van dit voorstel komen af met cijfers van vroegere verkiezing. Met de 5% drempel vroeger zou bvb de VU nooit een zetel hebben gekregen. Ook Agalev had bij zijn eerste verkiezing geen 5% en men zou dus nooit van deze partij gehoord hebben. Beide partijen zijn reeds heel waardevol gebleken voor de Vlaamse politiek en het zou jammer zijn moest in de toekomst kleinere, waardevolle partijen zo verdwijnen omdat ze geen kans maken om hun stem te laten horen.
Voorstanders van dit voorstel komen dan ook met een goed argument. In sommige provincies ( West-Vlaanderen is daar een prachtig voorbeeld van) moet men, zonder kiesdrempel nu al een goeie 6% van de stemmen halen voor men een zetel kan krijgen. Dus voor de mensen in die provincie zou de invoering van de kiesdrempel goed zijn want zo maken ze vlugger kans op een zetel in die provincie. Maar dit is slechts in 1 of 2 provincies zo, in elke andere provincie zal men meer moeten halen dan wat nu nodig is zonder kiesdrempel.
Ook de houding van Groen! in deze materie wordt vaak aangekaart. Op federaal niveau hebben ze het mee goedgekeurd maar nu op Vlaams niveau zijn ze tegen. Volgens veel andere partijen komt dat omdat ze voor de Federale verkiezingen nog sterk stonden en het hun dus niet kon schelen maar door de enorme terugval op 18 mei nu zien dat ze in hun eigen vel zouden snijden zijn ze opeens tegen. Het antwoord van Groen! is dat ze op federaal niveau een akkoord hadden gesloten daarover en als goeie regeringspartner dat akkoord natuurlijk volgde maar op Vlaams niveau was er daar helemaal geen akkoord over dus kunnen ze doen wat ze zelf vinden dat ze moeten doen.
Maar zoals gezegd is in Vlaanderen enkel SP.a voor dit voorstel, zelfs hun kartelpartner Spirit zal tegenstemmen wanneer het tot stemming komt in het parlement. Het is dus nog helemaal niet zeker dat deze kiesdrempel er ook zal komen. Hier zal ironisch genoeg de Waalse partijen beslissen hoe de verkiezingen in Vlaanderen zullen georganiseerd worden.

En met dit laatste komen we dan bij een ander heikel punt waar er veel commotie rond ontstaat. Het debat wordt niet, zoals logisch zou zijn voor een Vlaamse kwestie, in het Vlaams Parlement gevoerd maar Federaal. Dit betekent dus dat de Waalse partijen hun (beslissende) stem kunnen uitbrengen over iets wat enkel de Vlamingen aangaat. Veel partijen (ik praat van bvb Vlaams Blok, CD&V, N-VA, maar anderen ook) zouden dit liever zien waar het eigenlijk thuishoort: in het Vlaams Parlement. Maar daar vrezen de voorstanders dat ze geen tweederde meerderheid (en volgens bovenstaande zullen ze dat ook niet krijgen) zullen krijgen dus proberen ze het maar op federaal niveau, wat wel kan in dit België.
Ook de datum waarop dit alles gebeurd kan op weinig begrip rekenen. Op een paar maand voor de verkiezingen nog zo’n ingrijpende veranderingen doorvoeren op ons kiessysteem vinden velen niet kunnen. Moest dit gebeuren in bijv. Afghanistan zou de ganse EU bezwaar maken maar in België kan dit wel zeggen de tegenstanders.
Daarin hebben ze natuurlijk wel gelijk maar, zoals de voorstanders zeggen, is men al jaren geleden gestart met de besprekingen over deze wijziging en nu komt men in de beslissende fase.

Zoals jullie merken is het laatste woord over dit onderwerp nog niet gezegd en zal het nog veel leuke discussie’s losweken voor alles gestemd zal geraken (als het al gestemd wordt natuurlijk).

Kristof Deman

ZoekenMeer info

Het Weer

Recensies

Nieuws

Cartoons